भारतकोश
प्रियदर्शिका नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - चतुरङ्क शास्त्रीय नाटिका सान्वय सटीक)

प्रियदर्शिका नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - चतुरङ्क शास्त्रीय नाटिका सान्वय सटीक)

Priyadarshika Natika of Emperor Harsha with Commentary

सम्राट हर्षवर्धन द्वारा

DevanagariHindipublished184 पृष्ठ

पृष्ठ 56, कुल 184 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 56

२४ प्रियदर्शिकायां अज्ज तुङ्गेहिं कोमदीमहुसवे भविदव्वंति। हिओ क्खु आरण्णिआए पिअसहीए मुग्ग- न्हिअआए अण्णहा एव्व गणिदं। अज्ज उण बासवदत्ताभूमिआए ताए जइ तह करी- अदि तदो बलवंतं देवी कुप्पदि। ता कहिं दाव ता पेक्खिअ उवालम्भिस्सं। एसा आरण्णिआ अप्पणा एव्व किं वि किं वि मन्तअन्ती दिग्घिआतीले कदलीघरअं पविसदि। ता गुम्मन्तरिदा भविअ सुणिस्सं दाव से विसद्धजप्पिदाणिं।) (ततः प्रविशत्यासनस्था कामावस्थां नाटयन्त्यारण्यिका।) आर०—(निःश्वस्य।) हृदय दुर्लभजनं प्रार्थयमानं त्वं कस्मान्मां दुःखितां करोषि। (हिअअ दुल्लहजणं पत्थयन्तो तुमं कीस मं दुक्खिदं करेसि।) मनो०—तदेतदस्याः शून्यहृदयत्वस्य कारणम्। किं पुनरेषा प्रार्थयते। अवहिता तावच्छ्रोण्यामि। (तं एदं एदस्स सुण्णहिअअत्तणस्स कारणं। किं उण एसा पत्थेदि। अवहिदा दाव सुणिस्सं।) आर०—(सास्त्रम्।) कथं तथा नाम सौम्यदर्शनो भूत्वा महाराज एवं संतापयति माम्। आश्चर्यमाश्चर्यम्। (विभाव्य।) अथवा ममैवैषाऽभाग- धेयता। न पुनर्महाराजस्य दोषः। (कहं तह णाम सोम्मदंसणो भविअ महाराओ एव्वं संदावेदि मं। अञ्चरिअं अञ्चरिअं। अहवा मह एव्व एसा अभाअहेअदा। ण उण महाराजस्स दोसो।) मनो०—(सवाष्पम्।) कथं महाराज एवास्याः प्रार्थनीयः। साधु प्रियसखि साधु। आभिजात्यसदृशस्तेऽभिलाषः। (कहं महाराओ एव्व से पत्थणिज्जो। साहु पिअसही साहु। अभिजाअसरिसो दे अहिलासो।) आर०—कस्मै तावदेतं वृत्तान्तं निवेद्य सखवेदनमिव दुःखं करि- ष्यामि। (विचिन्त्य।) अथवा अस्ति मे हृदयनिर्विशेषा प्रियसखी मनो- रमा। तस्या अप्येतल्लज्जया न पारयामि कथयितुम्। सर्वथा मरणं वर्ज- यित्वा कुतो मे हृदयस्यान्या निर्वृतिः। (कस्स दाव इदं उत्तन्तं णिवेदित्त सअवेअणं विअ दुक्खं वाहरइस्सं। अहवा अत्थि मे हिअअणिव्विसेसा पिअसही मणोरमा। ताए वि एदं लज्जाए ण पारेमि कहिदुं। सव्वहा मरणं वज्जिअ कुदो मे हिअअस्स अण्णा णिव्वुदी।) दुर्लभजनं वत्सराजमित्यर्थः। प्रार्थयमानमभिलषत्। अवहिता सावधाना। अभागधेयता मन्दभाग्यत्वम्। हृदयान्निर्गतो विशेषो यस्या सा। पारयामि शक्नोमि। निर्वृतिः सुखम्। १ स्वारण्यिका। (आ०—कामावस्था नाटयन्ती नि श्वस्य ।). २ शोभन (शोहण०)। ३ साधु विवसखि. ४ इदानी (दाणि)।

प्रियदर्शिका नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - चतुरङ्क शास्त्रीय नाटिका सान्वय सटीक) · पृष्ठ 56, कुल 184 में से · BharatKosha