प्रियदर्शिका नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - चतुरङ्क शास्त्रीय नाटिका सान्वय सटीक)

९४ प्रियदर्शिकायां राजा—( सस्मितम् । ) विजयसेन किं कथयसि । कञ्चुकी—सर्वत्र चान्विष्यता मया न प्राप्ता । तदाप्रभृति नाद्यापि विज्ञायते क्व वर्तत इति । ( प्रविश्य मनोरमा । ) मनोरमा—भट्टिनि प्राणसंशये वर्तते सा तपस्विनी । ( भट्ठिणी पाणसंसाए वट्टइ सा तवस्सिणी । ) वासवदत्ता—( साशङ्कम् । ) किं पुनस्त्वं प्रियदर्शनावृत्तान्तं जानासि । ( किं उन तुमं पिअदंसणाउत्तन्तं जाणासि । ) मनोरमा—न खल्वहं प्रियदर्शनावृत्तान्तं जानामि । एषा खल्वा- रण्यिका कल्प्यव्यपदेशेनानीतं विषं पीत्वा प्राणसंशये वर्तत इत्येवं मया निवेदितम् । तत्परित्रायतां भट्टिनी । ( रुदती पादयोः पतति । ) ( ण हु अहं पिअदंसणाउत्तन्तं जाणामि । एसा क्खु आरण्णिआ कल्लव्ववदेसेण आणीदं विसं पाउअ पाणसंसाए वट्टदित्ति एवं मए णिवेदितं । ता परित्ताअदु भट्ठिणी । ) वासवदत्ता—( स्वगतम् । ) हा धिक् हा धिक् । प्रियदर्शनादुःख- मपि मेऽन्तरितमारण्यिकावृत्तान्तेन । अतिदुर्मनः खलु लोकः । कदाचिन्मा- मन्यथा संभावयिष्यति । तदेतदत्र युक्तम् । ( प्रकाशं ससंभ्रमम् । ) मनोरमे लघ्विहैवानय ताम् । नागलोकाद्गृहीतविषविद्य आर्यपुत्रोऽत्र कुशलः । ( हद्धि हद्धि । पिअदंसणादुक्खं वि मे अन्तरिदं आरण्णिआउत्तन्तेण । अदिदुम्मणो क्खु लोओ । कदाइ मं अण्णहा संभावइस्यदि । ता एदं एत्थ जुत्तं । मनोरमे लहु इह एव्व आणेहि तं । णागलोआदो गहिदविसविज्जो अज्जउत्तो एत्थ कुसलो । ) ( निष्क्रान्ता मनोरमा । तत प्रविशति मनोरमया धृता तीव्रविषवेगमात्मानं नाटयन्त्यारण्यिका । ) आरण्यिका—हला मनोरमे कस्मादिदानीं मामन्धकारं प्रवेशयसि । ( हला मणोरमे कीस दाणि मं अन्धआरं पवेसेसि । ) मनोरमा—( सविषादम् । ) हा धिक् हा धिक् । दृष्टिरेप्यस्याः संक्रान्ता विषेणैव । ( वासवदत्तां दृष्ट्वा । ) भट्टिनि लघु परित्रायस्व लघु प्रियदर्शना प्रियदर्शिका । मनोरमावाक्ये सा तपस्विनी इत्यत्र सेत्यनेन कञ्चुकिप्रोक्ता राजकन्येव परामृष्टा इति मन्यमानाया उक्तिरियम् । कल्प्यव्यपदेशेन कल्प्ये प्रातराशे तस्य व्यपदेशेन विषेण यद्वा कल्प्या इति संस्कृतं तत्र कल्प्या मद्यम् । कल्यं प्रभाते हरीये स्यात्... । उपायवचनेऽपि स्यात्रिषु मद्येतु योषिति । इति मेदिनी । अन्यथा संभाव- यिष्यति अनयैव तस्यै विषं दत्तमिति तर्कयेत् । १ ततः २ ततः प्रविशति म०, ३ ०न्ता. ४ एतन्नास्ति क्वचित्, ५ दृष्टिरेवो आत्मानं ( दिट्टिएंवे अत्तन्नं )