राजपूताने का इतिहास (मेवाड़ राज्य का इतिहास व वीर गाथाएँ)

११२ प्रतापगढ़ राज्य का इतिहास के वीर गति प्राप्त करने का उल्लेख करता है'; किंतु भानुसिंह के विषय में उसने मौन धारण कर लिया है। ख्यातें और प्रायः सब ही इतिहासवेत्ता तेजसिंह के भानुसिंह और सिंहा नामक पुत्र होना बतलाकर भानुसिंह ( १) पुरा दशपुराधीशः खानो माखनभूपतिः । चित्रकूटधिनाथेन युयोध यवनेश्वरः ॥ २ ॥ मिलिता हिन्दवः सर्वे युद्धाय समुपस्थिताः । तान् विलोक्य तुरुष्केशः सिंहं चानुससार सः ॥३॥ तत्पितृव्यो महावीरो भानुसिंहो ययौ रणे । राणासेनाधिपं दृष्ट्वा योधशक्तावतं पुरः ॥ ४ ॥ बभूव तुमुलं तत्र तयोरन्योन्यमाहवम् । देवदानवगन्धर्वमुनिविस्मयकारकम् ॥ ५ ॥ खङ्गान्निष्क्रासयामासुः केऽपि चर्मधरा भटाः । विस्फारं धनुषां मध्ये कुर्वाणाः समराजिरे ॥ ६ ॥ विच्छिन्नबाहवः केऽपि परे मुद्गर-खण्डिताः । एकनेत्राश्चैकपादा विचेलुस्त्वपरे भृशम् ॥ ७ ॥ पठाणाः पतिताः सर्वे यवना अपि यापिताः । मुग्दलाः सादितास्तत्र हप्सिनो निहता रणे ॥ ८ ॥ मुमुचुः शक्तयः केऽपि मुशलान् लगुडोपलान् । निहता यवनाः सर्वे योधशक्तावतेन ते ॥ ६ ॥ तोबा तोबेति कुर्वाणा भानुसिंहमुपाययुः । मारयन्ति समुक्तेवेऽतिसहाये त्वयि तिष्ठति ॥ १० ॥ तेषामिति वचः श्रुत्वा खङ्गमाकृष्य निर्ययौ । योधमाकारयन्वीरो युगान्तदहनोपमः ॥ ११ ॥ रुधिरस्रावसञ्जाता वाहिन्यो वाहिता भृशम् । मुण्डकूर्मकवन्धोग्रमद्गुरासिझषाकुलाः ॥ १२ ॥