रामायण मीमांसा (स्वामी करपात्री जी महाराज - रामायण दार्शनिक महाग्रन्थ एवं सम्पूर्ण चरित्र-मीमांसा)

४०० रामायणमीमांसा त्रयोदश पाषाणभूता राजेन्द्र तस्य रामस्य दर्शनात् । अहल्या मुक्तशापा च जगाम गौतमं प्रति ॥९७॥” (नृ० पु० अध्याय ४७) नृसिंहपुराण के अनुसार अहल्या पाषाणप्रतिमा हो गयी थी । राम के दर्शन से वह शापमुक्त हुई— “जगाम शक्रः स्नानार्थं स्वर्णदीं सुमनोहराम् । ददर्श तत्र रुचिरां मार्जन्तीं च नितम्बिनीम् ॥१९॥ सस्मितां सकटाक्षां तामहल्यां गौतमप्रियाम् । दृष्ट्वा च विपुलश्रोणीं स्तनयुग्मं मनोहरम् ॥२०॥ मूर्ति विधाय तद्भर्तुः तत्समीपं जगाम ह । गत्वा तु स्निग्धवस्त्रां तां समाकृष्य स्मरातुरः ॥२२॥ एतस्मिन्नन्तरे तप्त्वा समागत्य मुनीश्वरः । ददर्श गेहे मिथुनं मैथुने च रतिप्रिये ॥२५॥ विज्ञानेनातिरोषेण बभञ्ज सुरतिक्षणम् ॥२६॥ वेदं विज्ञाय नीच त्वं योनिलुब्धोऽसि कर्मणा ॥३०॥ योनीनां च सहस्रं च तव गात्रे भवत्विह । पूर्णं वर्षं च सततं योनिगन्धमवाप्नुहि ॥३१॥ पादानतामहल्यां तामुवाच मुनिपुङ्गवः ॥३६॥ वनं गत्वा चिरं तिष्ठ विधाय मूर्तिमश्मनः ॥३७॥ श्रीरामचरणस्पर्शात् सद्यःशुद्धा बभूव ह ॥४३॥” ( ब्र० वै० पु० कृष्णजन्मखण्ड अध्याय ४७ ) इन वचनों में इन्द्र को सहस्रभग तथा योनिगन्ध होने का शाप दिया है और सूर्य की आराधना से इन्द्र को सहस्राक्ष होने का शापानुग्रह किया गया है और अहल्या को पाषाण शिला बनकर रहने एवं रामपादस्पर्श से उद्धार की बात कही गयी है । “कस्यचित्त्वथ कालस्य गौतमस्य मुनेः प्रिया ॥ ७ ॥ अहल्या नाम भार्याभूद् रूपेणाप्रतिमा भुवि । तां दृष्ट्वा चकमे शक्रः कामदेववशं गतः ॥ ८ ॥ नित्यमेव समागत्य स्वर्गलोकात् स कामभाक् । गौतमे निर्गते राजन् समिदिध्मार्थमेव हि ॥ दर्भार्थं फलमूलार्थं स्वयमेव महात्मभिः ॥ ९ ॥ अथ तस्य समाचख्यो नारदो मुनिसत्तमः । शक्रस्य चेष्टितं सर्वं तथाहल्यासमुद्भवम् ॥१०॥ तच्छ्रुत्वा सहसा तूर्णं गौतमो गृहमभ्यगात् । यावत्पश्यति देवेशं सह पत्न्या समागतम् ॥११॥ शक्रोऽपि गौतमं दृष्ट्वा पलायनपरायणः । निर्जगामाश्रमात्तस्मात् विवस्त्रोऽपि भयाकुलः ॥१२॥ अहल्या च भयत्रस्ता दृष्ट्वा भर्तारमागतम् । अधोमुखी स्थिता राजन् तदा व्याकुलितेन्द्रिया ॥१३॥