रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

षष्ठः पटलः । ८३ लम्ब्याचूर्णेस्तु वैक्रान्तं समांशेन तु चूर्णयेत्¹ । अजामूत्रेण² संभाव्य छायाशुष्कं तु कारयेत् । अश्वनाले धमित्वा तु³ मूषामत्त्वं तु जायते⁴ ॥ १३३ ॥ मोक्षमोरटपालाशक्षारगोमूत्रभावितम्⁵ । वज्रकन्दशिफाकल्क⁶लाक्षाटङ्कणसंयुतम् ॥ १३४ ॥ वैक्रान्तसम्भवं चूर्णं मेषशृङ्गो⁷द्रवान्वितम् । पिण्डितं मूकभूषायां⁸ ध्मातं सत्त्वं विमुञ्चति ॥ १३५ ॥ वैक्रान्तं वज्रकन्दं च⁹ पेषयेद्वज्रवारिणा¹⁰ । माहिषे नवनीते च¹¹ सञ्चौद्रं पिण्डितं ततः । शोधयित्वा धमेत् सत्त्वं¹²-मिन्द्रगोपसमं पतेत्¹³ ॥ १३६ ॥ केतकोस्वरसः काञ्चौ¹⁴ मणिसम्यं सखेचरम्¹⁵ ।

---

(1) K reads कारयेत्. M reads पूजयेत्. (2) M reads अजमूर्त्रेण. (3) M reads erroneously अश्वनालयांमत्वा तु. (4) K has मूखासत्त्वं तु जायते. (5) M reads काँमूत्रभावितः, which is inc. (6) K has कल्क. M has शिलाकल्क. (7) B reads मेषशृङ्गो, which is inc. M reads मेषश्रृङ्गि. (8) K reads मूकमूखायां. M reads मूकमूषाया, wherein the omission of अनुस्वार is the error of the scribe. (9) वक्रान्तं वज्रकन्दे च, a variant in K, which has no sense. (10) M reads वज्रतौरिणा, which is inc. (11) B reads पेषित नवनीतेन. M reads माहिषं नवनीतञ्च. (12) शोषयित्वा धमेत् सत्वं, a variant in M. (13) इन्द्रगोपासम भवेत्, a variant in K. M reads इन्द्रकोपसमं पतेत्, which is inc. (14) B reads केतकिस्वरसं कांची. K and M read केतकीस्वरसं काँचि. [But the term स्वरस is in masculine gender.] (15) K has सखेचरौ, which is not correct. M has माषिसम्य.