रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

१०४ रसार्णवे सुधामपि तथावामत्¹ भुक्त चाशीविषामृते² । स्वयं विनिर्गते चक्ष्वोः सस्वकोऽभूत् स कालिकः³ ॥ ३९ ॥ एकधा सत्वकस्तस्य⁴ स्त्रीमूत्रे भावयेद्रजः⁵ । भृशं⁶शोषितमध्ये वा दिनमेकं निधापयेत् ॥ ४० ॥ तस्य चूर्णं महेशानि पादसौभाग्यसंयुक्तम्⁷ । करञ्ज तैलमध्यस्थं दिनमेकं निधापयेत्⁸ ॥ ४१ ॥ मध्यस्थमन्धमूषायाः⁹ धमयेत् कोकिलाचयम्¹⁰ । इन्द्रगोपकसंकाशं¹¹ सत्त्वं पतति शोभनम्¹² ॥ ४२ ॥ एकधा सत्वकस्तस्मात्¹³ आतो निपतितो भवेत् ।

(1) B reads स्वधावामत्. K reads सुधां चाह. M reads सुधामविषमृधात्मानं, which is unintelligible. We have kept अवामत्, though gram. incorrect, merely for the sake of metre. (2) मोक्षमाशीविषामृते, a variant in B. सुह्मामासोदविषामृते, a variant in K. मोक्षमाशीविषाहते, a variant in M. [Vide रस्रत्नसमुच्चय Chap. II. vs. 126–127.] (3) M reads सकामतः. (4) एकश| सखकसुखं, a reading in K, which seems to be inc. M reads एकथा instead of एकधा. (5) M reads द्रावयेद्रजः. (6) M has भर. (7) M has an incorrect reading—पादचन्द्रसायसंयुतम्. (8) Cf. रस.स. Chap. II. v. 133. (9) K has धन्ममूखायां, which is erroneous. M has मयकृपायां, which is absurd. रस.स. has धन्धमूवासमध्यस्थं. Chap. II. v. 134. (10) K reads आपयेत्. रस.स. reads also आपयेत् कोकिलाषयम्. Chap. II. v. 134. (11) M has an absurd reading—षगोपकाभासा- काश. रस.स has इन्द्रगोपाह्वति चैव. (12) रस.स. reads भवति instead of पतति. Chap. II. v. 134. (13) K reads सत्वकस्तुल्यं. M reads रकथा सत्वकामञ्जे.