भारतकोश
रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

Rasarnava: Tantric Chemistry and Alchemy with Commentary

शिव-पार्वती संवाद (सम्पादक: प्रफुल्लचन्द्र राय एवं हरीशचन्द्र कविराज) द्वारा

DevanagariHindipublished558 पृष्ठ

पृष्ठ 142, कुल 558 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 142

सप्तमः पटलः । ११९ द्रावयेत् कनकं वापात्¹ भूयो न² कठिनं भवेत् ॥ ११८ ॥ अखिलानि च सत्त्वानि³ द्रावयेत्तत्प्रभावतः⁴ ॥ ११९ ॥ समांशं सुरगोपस्य सुरदाख्याथ⁵ यद्रजः । आवापात् कुरुते देवि कनकं जलसन्निभम् ॥ १२० ॥ मण्डूकास्थिवसाटङ्क-हयलालेन्द्रगोपकैः⁶ । प्रतिवापेन कनकं सुचिरं तिष्ठति द्रुतम्⁷ ॥ १२१ ॥ त्रिःसप्तकृत्वो⁸ गोमूत्रे ज्वालिनोभस्म⁹गालितम् । शोषयेत्तस्य वापेन तीक्ष्णं मूषागतं¹⁰ द्रवेत् ॥ १२२ ॥ त्रिःसप्तकृत्वो¹¹ निचुल-भस्मना भावितेन तु¹² । केतक्यास्तु रसैस्तीक्ष्णम्¹³ आवापाद्द्रवतां व्रजेत् ॥ १२३ ॥ पक्वधात्रीफलरसैः शङ्खे¹⁴ सप्ताहभावितम् । (1) K reads वापि. (2) M reads भूयेन, which is gram. inc. (3) अखिलानि च सत्वानि, an incomplete variant in B. K reads सत्वानि. अखिलांच च सत्वानि, an incorrect variant in M. (4) B has an in- complete charaṇa—द्रावयेत् प्रयत्नतः. K has द्रावयेत्तत्प्रयत्नतः. (5) M reads सुरदाराथ यद्रजः, which is incorrect. (6) K reads गोपकैः. M reads हङ्गाललिजगोपकैः, which is unintelligible. (7) B has an incomplete charaṇa—सुचिरं···ति द्रुत. (8) B reads त्रिःसप्तकृत्वा. K and M read त्रिसप्तकृत्वो. Both are gram inc. (9) K reads ज्वालिनि. M reads ज्वालिनोपच. (10) K has मूखागतं, which is inc. [Vide p. 39, note (11)]. (11) All the MSS. read त्रिसप्तकृत्वो, which is grammatically erroneous. (12) K reads विन्दुतेन तु. (13) B reads रसैस्तीक्ष्णम. K reads केतक्या सुरसैस्तीक्ष्णा. Both are gram. inc. (14) B reads संख्ये.