रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

१२४ रसार्णवे स्नुहो¹क्षीरेण सिन्दूरं² कनकं रजतं पुनः³ ॥ १४७ ॥ तेनैव⁴ माक्षिकं ताम्रमजाक्षीरेण गन्धकः⁵ । स्तन्येन हिङ्गुलं⁶ तोत्थं वज्रतालपलाशकम् ॥ १४८ ॥ नागं शिलार्कक्षीरेण स्वच्छपत्रीकृतं⁷ प्रिय । मारयेत् पुटपाकेन⁸ निरुत्थं⁹ भस्म जायते ॥ १४९ ॥ न सोऽस्ति¹⁰ लोहमातङ्गो यं न गन्धककेसरी । निहन्याद्ब्रह्ममात्रेण¹¹ यद्वा माक्षिककेसरी ॥ १५० ॥ रसीभवन्ति¹² लोहानि मृतानि सुरवन्दिते । हरन्ति रोगान् सकलान्¹³ रसयुक्तानि¹⁴ किं पुनः¹⁵ । शीलनान्नाशयन्त्येव¹⁶ वलीपलितरुग्जराः¹⁷ ॥ १५१ ॥ (1) B and M read स्नुह्य. K reads स्नूहो, which seems to be inc. (2) K has सिन्दूर, which is erroneous. M has स्माह. (3) K reads तु वा. (4) B has मर्नैव, which is evidently an error. (5) .K and M read गन्धकम्. (6) M has an incorrect reading—हिङ्गुदं. (7) B reads स्वच्छ पत्रीकृत M reads स्वच्छपवन्नूत. (8) B and M read पुटयोगेन. (9) B has निरुच्छ. M has निरुद्ध. Both of these readings appear to be inc. (10) B and M read रसास्ति, whereof the sense is not clear. (11) निहन्याकधमात्रेण, a variant in B, which seems to be inc. (12) B has रसभवान्. K has रसौभवतो. M has रस भवन्ति. We have adopted the above reading after collating all the texts. (13) M reads सकलान् रोगान्. (14) B reads समयुक्तानि. (15) K reads वै पुनः. (16) B has शीलनान्नांशयन्त्येव. M reads शिलानां नाशयन्त्येव. None of these texts is correct. (17) K reads रुग्ज्वरान्. M reads रुक्पराम्.