रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

एकादशः पटलः । १७१ कृष्णं पीतं¹ तथा रक्तं² शुल्बे तीक्ष्णे च मेलयेत् ॥ ८१ ॥ शुल्बे तीक्ष्णं यदा चूर्णं³ द्वाविंशतिगुणं प्रिये⁴ । गन्धनागं ततोऽर्द्धं तु⁵ क्रमेणैव तु मेलयेत् ॥ ८२ ॥ हेम्ना तु सह दातव्यं सूतकैकेन षोडश⁶ । गन्धनागं यदा जीर्णं⁷ तदा⁸ बद्धो⁹ भवेद्रसः । हेम्नि जीर्णे ततोऽर्द्धेन¹⁰ मृत¹¹लोहेन रञ्जयेत् ॥ ८३ ॥ गन्धकेन हतं शुल्बं¹² माक्षिकं दरदायसम् । पुटेन मारयेच्छुद्धं हेम दद्यात् तु षड्गुणम्¹³ ॥ ८४ ॥ सूतके हेमबीजं च यदा जीर्णं¹⁴ चतुर्गुणम् । वज्ररागं विजानीयात् हेमाभो जायते रसः ॥ ८५ ॥ सारणायन्त्रमध्यस्थं तेनैव सह सारयेत्¹⁵ । त्रिभाग¹⁶सारितं कृत्वा पुनस्तनैव¹⁷ जारयेत् ॥ ८६ ॥ (1) K reads कृष्णपीतं. (2) M reads रक्ताग्भं. (3) एवं यदा भवेज्जीर्णं, a variant in K ; after this, one charaṇa is wanting in it. (4) K reads द्वाविंशतिगुणं चैव न सारणयैव च, which is incomplete. (5) M reads ततोध्ये तु, which is unintelligible. (6) सूतके चैव षोडशं, a reading in K. (7) M reads यथा चूर्णं. (8) M reads तथा. (9) K reads भद्रो, which seems to be incorrect. (10) K has an incomplete charaṇa—हेमजीर्णे ता...न. (11) M has मृता, which is inc. (12) K reads सूल्वं. (13) हेम दद्यात् षड्गुणं, an incom- plete variant in K. (14) K reads यदार्धं, which is an error of the scribe. M reads यथा जीर्णं. (15) M reads कारयेत्. (16) M reads त्रिभागं. (17) K reads पुनस्तेनेव.