रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

१७४ रसार्णवे काञ्चनं जारयेत् पश्चात् विडयोगेन पार्व्वति¹ ॥ १११ ॥ ततः सिद्धं² विजानीयात् वेधं³ शुल्वस्य दापयेत् । कंससंख्याप्रमाणेण नागो भवति काञ्चनम् ॥ ११२ ॥ अतः परं प्रवक्ष्यामि जारणाक्रममुत्तमम् ॥ ११३ ॥ बोजचूर्णानि तैलेन भावयित्वा पुनः पुनः । षोडशांशेन तद्भास⁴मङ्गुल्या मर्दयेच्छनैः ॥ ११४ ॥ आर्द्राकादि ततो योगाद्⁵-दातव्यं षोडशांशतः⁶ । भूर्जे⁷ दत्त्वा ततो देयं डोलायन्त्रे⁸ विनिक्षिपेत् ॥ ११५ ॥ अहोरात्रेण तद्बोजं सूतको ग्रसति⁹ प्रिये । समुद्धृत्य¹⁰ रसं देवि खल्ले¹¹ संमर्दयेत्ततः ॥ ११६ ॥ ततो यन्त्रे विनिक्षिप्य दिवारात्रं विड़ाग्निना¹² । तसं समुद्धृतं¹³ यन्त्रात् तप्तखल्ले¹⁴ विमर्दयेत् ॥ ११७ ॥ मर्दयित्वाभ्रके¹⁵ पिण्डे क्षिप्त्वा तत्र पुटं ददेत् । ततो गर्भं पतत्याशु जारयेत् तत्¹⁶ सुखेन तु ॥ ११८ ॥ (१) K reads पार्व्वती, which is not gram. correct. (२) K reads शुल्व. (३) K reads द्वन्द्व. (४) K reads तद्भासं. (५) K has योग. (६) K has षोडश ततः. (७) K reads भूर्ये. (८) M reads डोलायन्त्रे. (९) सूतके ग्रसते is the reading in K, which is gram. incorrect. (१०) K reads समुद्धृष्य, which is not gram. correct. (११) All the MSS. spell खल्लं, which is not corroborated by any lexicon. (१२) K reads दीपान्निना, which mars the metre. (१३) M reads समुदित. (१४) K has तदा खल्ल. (१५) K reads मर्दयित्वा रसे. (१६) This is wanting in K.