रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

१६४ रसार्णवे काचकूप्याश्च¹ मध्ये तु तत्तैलं स्थापयेत् प्रिये² ॥ १७१ ॥ कृत्वा गोस्तनमूषायां³ लिप्तायां शिलया रसम् । चतुःषष्ट्यादिभागेन⁴ ज्ञात्वा देवि बलाबलम् ॥ १७२ ॥ गर्भनागद्रुतिं दत्त्वा तां मूषां सुरवन्दिते⁵ । गर्ते गोमयसंपूर्णे विन्यस्य पुठपाचनम् । दद्यात् करीषतुषयोः⁶ प्रहृतिद्वितयेन च⁷ ॥ १७३ ॥ दद्यादजीर्णशंकायां⁸ सिद्धवल्लोररसस्य तु⁹ । चतुर्बिन्दून् पुटे¹⁰ प्राग्वद्देवं¹¹ प्रतिदिनं भवेत् ॥ १७४ ॥ जारणात्रिगुणात् सूतो¹² भवेज्जम्बूफलप्रभः¹³ ॥ १७५ ॥ माक्षिकं सत्त्वमल्पाख्यं मृतनागसमन्वितम् । मूषागतं भवेद्यावत्¹⁴ काचं¹⁵ दत्त्वाधरोत्तरम् । (1) Both B and K read काचकूपस्य. (2) K reads पुनः. (3) B has गोस्तनमूषायां. K has गोस्तनमुख्यायां. (4) B reads पातेन. (5) K reads तु मुखमुद्रिते, (6) करीषतुषये, an incorrect reading in B. करीषतुषयोः, a reading in M, which seems to be the error of the scribe. (7) प्रहृतिर्द्वितयेन वा, a variant in K, which is gram. inc. M has प्रसृत instead of प्रहृति. (8) B reads संकायां, which is gram. incorrect. (9) K reads प्रौढवल्लीरसेन तु. M reads सिद्धवल्लोररसस्य तु. (10) B and K read चतुर्बिंदुपुटे. (11) K has प्राग्वद्देवं, which has no sense. (12) जारणा द्विगुणा सूता, a variant in B. जारणाद्विगुणे सूतो, a variant in M! (13) भवेज्जम्बूफलं प्रभः, an incorrect reading in B. (14) भवेद्वाथ, a reading in B. भवेद्बुद्ध, a reading in K. (15) The word काचं is not found in K