रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

१८८ रसार्णवे त्रिदिने¹ कच्छपे जार्यमेवं² जार्यन्तं षड्गुणं³ ॥ १८१ ॥ शैलं तुत्योरगं⁴ ताम्रं तीक्ष्णघोषारकाञ्चनम्⁵ । क्रमवृद्धमिदं तुत्यं ताप्यसत्त्वनिपातनात्⁶ ॥ १८२ ॥ हेमावशेषं तद्बीजं पादांशं⁷ मातुलान्भसा । चारयेद्रसराजस्य जारयेत् कनकान्वितैः⁸ ॥ १८३ ॥ ताप्यसौवर्चलशिला-गन्धकासीस⁹टङ्कणैः । पद्मयन्त्रे¹⁰ निवेश्याथ कोलं दत्त्वा सुरेश्वरि ॥ १८४ ॥ धमेद्दिनत्रयं¹¹ मन्दं यावद्बीजं द्रुतं¹² भवेत् । तमेव समजीर्णन्तु¹³ वह्नौ निष्कम्पनं रसम्¹⁴ ॥ १८५ ॥ ततः षड्गुण¹⁵बीजेन सारणा¹⁶क्रमयोगतः । तारारिष्टमहिं शुक्लं¹⁷ सहस्रांशेन वेधयेत् ॥ १८६ ॥ विषण्गन्धकताप्याभ्र¹⁸-काकविष्ठा घनध्वनिः । (1) K reads त्रिदिन. (2) B reads मेव. M reads मेव. (3) K has षटरस. (4) K reads शैल तुत्यारजः. M reads शैलं दुग्धोरग. (5) तीक्ष्णघोषारकक्रमात्, a variant in B. (6) Both K and M read निवापनात्. रस.स. says "निर्वापणं पातनसम्प्रयुक्तम्" Chap. VIII. v. 60. (7) K reads पत्रांशं. (8) K reads कम्बयान्वितैः. (9) K reads काशीस. (10) K reads पद्मपत्रे. (11) K reads erroneously धर्मेद्दिनत्रय. (12) B reads erroneously हतं. (13) B has सजीर्य तु, which is defective. K has समजीर्णे तु. (14) K reads निः- कंपित रसं. निष्कंपन रथ: is the reading in M, which is unintelligible. (15) K reads षट्गुण. (16) The letter क्र is wanting in K. (17) B reads तद्विगुणं. K reads तारारौष्टमद्विगुणं. (18) B reads ताप्यभ. K reads ताप्योभ. M reads तालाभ.