रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

द्वादशः पटलः । १८९ कालिकारहितं तेन जायते¹ कनकप्रभम् ॥ २४ ॥ तत्तारेण समं वाह्यं² तेन सिक्तं तु वापितम् । दशांशं वेधयेत्³ सूतं दश पीतं शतंच च⁴ ॥ २५ ॥ शतं वेधयते लक्षं सहस्रं कोटिवेधकम् । दशांशं कोटिवेधि⁵ स्यात् कोटिवेधि समेन च⁶ ॥ २६ ॥ पुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धं सुदुर्लभम्⁷ ॥ २७ ॥ त्रैलोक्यजनना या स्यादोषधी⁸ अजनायिका⁹ । तस्याः सम्पर्कभावेण¹⁰ बद्धस्तिष्ठति पारदः ॥ २८ ॥ सप्ताहं मर्दितस्तस्या¹¹ महौषध्या रसेन सः¹² । शतांशेनैव वेधेन¹³ कुरुते दिव्यकाञ्चनम्¹⁴ ॥ २९ ॥ द्विसप्ताहं रसे तस्या मर्देनाद्वरवर्णिनि¹⁵ ।

(1) M has कालिका, which is a tautology. (2) D reads सवाह्य, which is incorrect and incomplete. M reads वाह्यं. (3) M reads तथा वेधयते. (4) D reads रसेन वै. K reads रसेन च. (5) All the texts read कोटिवेधी, which is not gram. correct. (6) M reads तु. (7) तु दुर्लभं is the reading in D. (8) D and K have या सा औषधी. M has यस्यादोषधी, which is inc. (9) D reads यज- नयिका. K reads अंजनायिका. M reads अञ्जनायिकम्. (10) तया संसृष्टभावेण, a variant in M. (11) M has सप्ताहोमर्दित तस्या, wherein मर्दित is inc. (12) महौषधिरसेन सः, a variant in K. M reads महौ- षध्या रसे रसः. (13) D reads विर्धन. M reads शतांशेन तु वेधेन. (14) D reads दिव्यकाञ्चनः, which is inc. (15) D reads वरवर्णिनी, which is gram. inc. K reads द्विरवाखिनि, which is unintelligible.