रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

२५० रसार्णवे याम¹मुष्णाम्भसा घृष्टं तारपत्राणि लेपयेत् ॥ २७१ ॥ द्विवारं तु धमेद्देवि² स्याच्चतुर्दशवर्णकम् । क्रमेणानेन देवेशि शुक्लं षोडशवर्णकम् ॥ २७२ ॥ एकैकं हेमतारांशं द्वन्द्वं³ कान्ताभ्रयोः पृथक् । उष्णोदकेन संमर्द्य⁴ धमनात् खोटतां व्रजेत्⁵ ॥ २७३ ॥ तन्मुखे धारयेन्नासं⁶ वज्रकायो भवेन्नरः । तच्चूर्णं यवमात्रं तु⁷ भक्षयेन्मधुसर्पिषा⁸ । यावत् पलं तस्य मलैः⁹ शुक्लं भवति काञ्चनम् ॥ २७४ ॥ उष्णोदपाचितान् खादेत्¹⁰ कुलत्थान् चीरपो¹¹ भवेत् । स्नानमुष्णाम्भसा कुर्यात् वर्षाद्वर्षशतायुषम्¹² ॥ २७५ ॥ चीरमुष्णोदकं क्वाथं¹³ त्रिफलायाश्च पाचयेत्¹⁴ । (1) M reads घाम, which seems to be incorrect. (2) M has विभाय्य तु भवेद्देवि. (3) K reads द्वयं. (4) M reads संमर्थात्. (5) B (which resumes from this verse) reads नयेत्. K reads खोड़कां, which is incorrect. M reads घोटग्तां नयेत्, which is partly correct. (6) B reads erroneously तन्मुखधारयेन्नास. (7) K has पंचमात्रं तु. M has तस्य instead of तच्चूर्णं. (8) M reads मधुना सह. (9) K reads यात्यलं तस्य मलैः, which is incomplete. M reads यावत् फलं तस्य फलैः. (10) उष्णोदकपचिता भूनें, a variant in B, which has no clear sense. उष्णोदयोचितान् is the reading in K, which is partly incorrect. M reads उष्णोदपाचितात्, which is incorrect. (11) B and K read चीरवो, which is an error of the scribe. K reads कुलत्नां, which is incorrect. M reads कुलुत्यान्. (12) K reads शतायुषी. (13) चीरमुष्णोदकश्चाथं, an incorrect variant in M. (14) K reads पावनं.