रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

त्रयोदशः पटलः । २५५ सुमुखो निर्मुखो¹ धत्ते² सम्पूर्णोत्तमलक्षणे³ । सामान्योऽग्निसहत्वेन महारत्नानि जारकः⁴ ॥ ४ ॥ सामान्यः प्रथमं कार्यः⁵ सग्रासस्तु⁶ सुसंमतः । वपुर्देहकरो देवि सामान्यो हि भवेदयम्⁷ ॥ ५ ॥ ग्रासहीनस्तु⁸ यो बद्धो दिव्यसिद्धिकरो भवेत् ॥ ६ ॥ उत्तमो मूलबन्धस्तु⁹ मध्यमं रसबन्धनम्¹⁰ । अधमः पाकबन्धः स्या¹¹द्देवं विविधबन्धनम् ॥ ७ ॥ मूलबन्धस्तु यो बन्धो वासनाबन्ध उच्यते । स्याद्यतः¹²षष्टिमूलेभ्यः किञ्चिन्मूलेन¹³ बन्धनम् ॥ ८ ॥ प्राण्यङ्गमसुरादीनां¹⁴ मूलाङ्गं देवतामतम् । पाषाणं चैव सिद्धानां मानुषाणाञ्च पूजितम् ॥ ६ ॥ पिण्डिकाद्रुतिसङ्कोचैस्त्रिविधं बन्धनं भवेत् । (1) K reads सुमुखो निमुखो. M reads सन्मुखो निर्मुखो. (2) M reads दत्ते. (3) समपूर्वोक्तमण्डलः, a variant in M. (4) K reads incompletely महा...नि जारकः । (5) M has सामान्या प्रथमं कार्यं, which seems to be incorrect. (6) K reads सप्तामस्तु, which is incorrect. M reads सघासन्, which is also grammatically incorrect. (7) सामा- न्यादि भवेद्द्यं, a variant in K, which seems to be incorrect. (8) M reads यासं हीनन्तु. which is not correct. (9) उत्तम मूलवड्डं तु, a variant in K. उत्तम मूलबन्धनं, a variant in M Both the above readings seem to be incorrect. (10) K reads सारवधनं. (11) अधमं पावक चास्या, a variant in K, which is evidently an error. (12) K reads या चतः. (13) K has कि कि मूनेन. M has किञ्चिन्मूले. (14) K reads incorrectly मम्लादीनां.