भारतकोश
रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

Rasarnava: Tantric Chemistry and Alchemy with Commentary

शिव-पार्वती संवाद (सम्पादक: प्रफुल्लचन्द्र राय एवं हरीशचन्द्र कविराज) द्वारा

DevanagariHindipublished558 पृष्ठ

पृष्ठ 323, कुल 558 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 323

२०० रसार्णवे सहस्रांशेन तेनैव मुखवेधं प्रदापयेत् ॥ ९७ ॥ तीक्ष्णसूतपलाष्टष्टी¹ द्रुतसूतपलाष्टकम्² । मर्दयेत्तप्तखल्वेन कुलकच्छी³रसेन च⁴ ॥ ९८ ॥ तत्क्षणाज्जायते पिण्डं⁵ तीक्ष्णेन सह गोलकम् । मर्दयेत्तप्तखल्वेन भस्मीभवति तत्क्षणात्⁶ ॥ ९९ ॥ मारयेद्भूधरे यन्त्रे सप्तसंकलिकाक्रमात्⁷ । षोडशांशेन तेनैव⁸ वक्रवेधं⁹ प्रदापयेत् ॥ १०० ॥ तद्ब्रह्मपलमेकन्तु पलेकं गन्धकस्य च । अन्धमूषागतं¹⁰ ध्मातं खोटो भवति तत्क्षणात्¹¹ ॥ १०१ ॥ तस्य खोटस्य¹² भागं च तीक्ष्णचूर्णं च तत्समम्¹³ । द्वौ भागौ द्रुतसूतस्य¹⁴ सर्व्वमेकत्र मर्दयेत् ॥ १०२ ॥ (1) This charaṇa and the next fifteen are not found in D. (2) पलाष्टी द्रुतसूतकं, a variant in B. K has an incomplete charaṇa—द्रुत- सूतकं. (3) B reads टङ्कच्छी. K reads कुटकलि. M reads कुटचोली. (4) M reads तु. (5) K reads पिंडी. (6) M reads erro- neously तक्षणात्. (7) सप्तत्रिशलिकाक्रमात्, a variant in M, wherein the middle term is incorrect. (8) This charaṇa and the next five are not found in B. (9) K-reads वगे वेधं. M reads वकवेधं. (10) K reads चधमूखागतं, which is not correct. (11) M reads बोट्टं भवति तत्क्षणात्, which is incorrect. After this charaṇa we find in K the following hemistich—मारयेदभूधरे यंत्रे सप्तसंकलिकाक्रमात्. (12) D reads खोटं च. M reads बोटस्य. (13) तीक्ष्णचूर्णं तु समं, a variant in D. तीक्ष्णं तु तत्समं, a variant in K. Both are incomplete. M reads तत्समः, which is incorrect. (14) Both D and K read मृतसूतस्य.