रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

रसार्णवे अन्धमूषागतं¹ ध्मातं खोटो भवति तत्क्षणात्² ॥ १०८ ॥ पलैकं खोटचूर्णस्य³ पलैकं द्रुतसूतकम्⁴ । मर्दयेन्मातुलुङ्गाम्लैः⁵ गोलको भवति क्षणात्⁶ ॥ १०९ ॥ षोडशांशेन तेनैव शुल्कवेधं⁷ प्रदापयेत् । वङ्गस्थाने ददेद्वङ्गं⁸ तारस्थाने तु⁹ काञ्चनम् ॥ ११० ॥ पूर्ववत् क्रमयोगेण¹⁰ रसं खोटन्तु¹¹ कारयेत् । तं खोटं सूक्ष्मचूर्णं तु द्रुतसूतेन¹² गोलकम् ॥ १११ ॥ षोडशांशेन तेनैव तारारिष्टं तु वेधयेत् ॥ ११२ ॥ मृतवङ्गपलैकं तु पलैकं सूतकस्य च¹³ । सत्त्वचूर्णपलैकं तु त्रयमेकत मेलयेत्¹⁴ ॥ ११३ ॥ मर्दयेन्मातुलुङ्गाम्लैः गोलको भवति क्षणात्¹⁵ ॥ ११४ ॥ मृतवङ्गस्य भागैकं भागांश्चत्वारि¹⁶ गोलकम् । (1) K reads अंधमूषागत, which is incorrect. (2) खोटो भवति तत्क्षणात्, a variant in M. (3) M has बोटचूर्णस्य. (4) B reads द्रुतसूतकं. D and K read मृतसूतकम्. (5) M reads erroneously मातुलुङ्गाभं. (6) खोटो भवति तत्क्षणात्, a variant in M. (7) D has शुल्क वेधं. K has शु ल्वे वेधं (8) D has दद्देवांगं. M has वङ्गस्थाने. (9) D has कु, which is an error of the scribe. (10) Both D and M read पूर्वकर्मप्रयोगेन. (11) D reads रसखोटं. M reads रसखोटन्. (12) Both D and K have मृतसूतेन. (13) D reads पलैक सूतगोलकं. K has पलैकं कुंदेदुर्मनिभं, which seems to be absurd. (14) This hemistich and the next twelve are not found in D. M reads योजयेत्. (15) M has गोलो भवति तत्क्षणात्, wherein the last term is incorrect. (16) M reads भागयत्त्वारि.