रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

३२४ रसार्णवे निक्षिप्य वज्रमूषायां¹ धमित्वा खोटतां नयेत्² ॥ ४३ ॥ बद्धं रसं मुखे³ क्षिप्त्वा ह्यजरामरतां व्रजेत् ॥ ४४ ॥ तेनैव भस्म संमिश्रं कृष्णाभ्रकसमं⁴ भवेत् । शल्याविशल्या⁵मूलस्य वारिणा मर्दयेद्दिनम् ॥ ४५ ॥ भ्रमरायन्त्र⁶मध्यस्थं पुटं सप्तदिनं भवेत्⁷ । तच्छुद्धं भस्म सेव्यं स्यात्⁸ गुञ्जामात्रं तु मण्डलम्⁹ ॥ ४६ ॥ एकाब्धं पञ्चमं मध्यं¹⁰ पुनरेकं प्रशस्यते¹¹ । पूर्व्वदबन्धनाहेवि¹² कोटिवेधी महारसः ॥ ४७ ॥ ॥ इति वैक्रान्तबन्धः ॥ रक्तवर्णमयस्कान्तं¹³ लाक्षारससमप्रभम् । भिन्नं स्त्रोरक्त¹⁴संकाशं तच्चूर्णं सूतसंयुतम् ।

(1) D and K read वज्रमूषायां. M reads सर्व्वमूषायां. (2) D reads व्रजेत्. M reads वौटतां. (3) D reads वज्ररसं मुखे. M reads बद्धं रसमुखे. (4) D reads कृष्णाभ्रकदल, which has no clear sense. (5) D has शाल्याविशाल्या. M and My have शल्यानि शल्य, which is inc. (6) K reads भ्रमरौयन्त्र. No mention is made of this apparatus ( यन्त्र ) in the रसरत्नसमुच्चय. (7) D reads वदेत्. (8) तं शुद्धभस्मसं स्यात्, a variant in D. तच्छूद्धभस्म सेव्यं च, a variant in K. (9) जीवेत् कल्पायुतं नरः, a variant in K. (10) D reads एकाब्धापञ्चम भद्रे, which is unintelligible. My reads महीं. (11) This hemistich is not found in K. (12) K reads पूर्व्ववद्धमनाद्देवि, which seems to be inc. (13) D has रक्तवर्ण भवेत् कान्त. M has रक्तवर्णमयं कान्त. (14) D. and K read भिन्नस्त्रोरक्त. M reads भिन्नस्रेदक्त.