रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

३६४ रसाणवे रसकस्य तु कापालो¹ चन्द्रार्कं तु शतांशतः² । पद्ममूषागतं ध्मातं शोभनं हेम जायते ॥ ५६ ॥ शुद्धनागपलैकं तु कर्षैकं द्रुतसूतकम्³ । सारयेत् सारणायन्त्रे खोटो भवति सूतकः ॥ ६० ॥ खोटस्य पलमेकं तु माक्षिकस्य पलं तथा । एकीकृत्वाय संमर्द्य कनकस्य रसेन च । पाचयेन्मृन्मये पात्रे⁴ भवेत् कुङ्कुमसंनिभम्⁵ ॥ ६१ ॥ पूर्व्वकल्केन संयुक्तं खोटं कुर्य्यात् पूर्व्वतः⁶ । एतत् कापालिकायोगात्⁷ चूर्णंमम्लेन⁸ मर्द्दयेत् ॥ ६२ ॥ पुटयेत् पूर्व्वयोगेन रञ्जयेत् पूर्व्वयोगतः ॥ ६३ ॥ येन केन⁹ रसं बद्ध्वा हेमगन्धाग्निलोरगैः । क्रमेण वेष्टितं ध्मातं शतवाराणि¹⁰ वेधयेत् ॥ ६४ ॥ पादौ¹¹ तु बद्धसूतं च वङ्गं¹² तारं मनःशिला । क्रमेण वेष्टयेत् ध्मातं शतवेधो न संशयः ॥ ६५ ॥

---

(1) B reads कपाली. K reads कापालि. (2) D reads शतांशयोः. K reads शतांशतः. (3) This charana and the next one are not found in K. (4) B reads भांडे. (5) भवेत कंकसंनिभ, a variant in B. (6) B reads पूर्ववत्. (7) एतत् कापालिकं चूर्णं, a variant in B. D reads कपालिकायोगात्. (8) B reads मज्जनाम्लेन. (9) K reads तोगकेन, which is an error of the scribe. (10) B reads हम- वाराणि. D reads शतं वाराणि. (11) This hemistich and the next two are not found in D. K reads घादी, which is incorrect. (12) K reads वह, which is incorrect.