रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

सप्तदशः पटलः । ३७९ तुल्यांशौ हेमकरिणौ¹ तीक्ष्णं द्विगुणमेव च² । व्यूढं रक्तगणैः सिक्तं³ तत्सारं कनकं भवेत् ॥ ४० ॥ शुल्वं ताप्यहतं⁴ कृत्वा वरनागं⁵ तु रञ्जयेत् । तं नागं वाहयेत्सारे यावद्धेमदलं⁶ भवेत् ॥ ४१ ॥ विषं सूतसमं गन्धं⁷ त्रिगुणाञ्जनसंयुतम्⁸ । अम्लेन त्रिदिनं⁹ पिष्ट्वा तारार्कौ मेलयेत् समौ¹⁰ ॥ ४२ ॥ पक्वं पञ्चमृदा चैव¹¹ पुटेत्तारावशेषितम् । एवं वारत्रयेणैव रञ्जयेत्सारमुत्तमम् ॥ ४३ ॥ भुजङ्गस्य¹² च शुल्वस्य पृथगंश¹³चतुष्टयम् । पृथग्द्वादशतैलस्य¹⁴ रीतिकातारयोर्द्वयोः¹⁵ ॥ ४४ ॥ (१) B reads तुल्यांसौ, which is incorrect. K reads erroneously हेम- कर्णी. (२) D has तीक्ष्णं द्विगुणं भवेत्. (३) B reads रक्तगणै. D reads शिक्ते, which is incorrect. (४) B has शुल्वताप्य हतं. (५) D reads तारेणोगे, which is unintelligible. (६) D has यावचासिदलं, which is incorrect. (७) विषं सूतं समं गंध, a variant in B and K. विषसूतसमं गन्धं, a variant in D. (८) B has त्रिगुण अञ्जनमंयुत. D reads erroneously त्रिगुणं येन संयुतम्. (९) D reads त्रिगुणं, which is evidently an error. (१०) तारार्कं मेलयेत् समम्, a variant in B. नाकं मिक्षाय तत्- समम्, an incorrect variant in D. (११) D has पूर्ववदमृता चैव, which is partly correct. K has पक्वं पंचदमृता चैव, which is incorrect. (१२) B reads भुजगस्य. (१३) D and K read पृथगख. (१४) पृथद्वादशतोलास्क, an incorrect reading in B. पप्यङ्गद्वादशतैलस्य, a variant in D. पृथक्द्वादशलोहस्य, a variant in K. (१५) टीसिकांतारयोर्डयो:, a reading in B. रीतिमारकयो र्द्वयोः, a variant in D. K has an incomplete charana - रीतिकातायोर्द्वयोः.