रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

सप्तदशः पटलः । ३८५ शाकपंच¹रसेनैव सप्तवारं निषेचयेत् । पञ्चविंशतिकृत्वो वा² तैले भूनागसम्भवे । तन्नागं³ जायते दिव्यं देवाभरणभूषणम् ॥ ७८ ॥ अथवा भूलताचूर्णं⁴ नागचूर्णं समांशकम् । अन्धमूषागतं ध्मातं तैले तप्तं⁵ निषेचयेत् ॥ ७९ ॥ एवं कृते सप्तवारं भवेत् षोडशवर्णकम् ॥ ८० ॥ बालवत्स⁶पुरीषं च लाक्षागैरिकचन्दनम् । हंसपादाख्यदरदं⁷ विल्वमज्जा गुड़स्तथा ॥ ८१ ॥ राजावर्त्तं च कङ्कुष्ठं शाक⁸पल्लववारिणा । भुजङ्गं कनकं कुर्याच्छतवारं निषेचनात्⁹ ॥ ८२ ॥ मञ्जिष्ठा रजनीद्वन्द्वं कांची कनकमाक्षिकम्¹⁰ । कौसुम्भं विषसिन्धूत्थं¹¹ दरदं रक्तचन्दनम् ॥ ८३ ॥ शाकपल्लवपालाश-कुसुमैः सह संयुतम् । सेचनाच्छतवारेण¹² नागं रञ्जयति प्रिये ॥ ८४ ॥

---

(1) D and K read अशोकपच. (2) K reads वै. (3) B and K have तं नागं, which is grammatically incorrect. (4) B reads भूलताचूर्णों, which is incorrect. (5) B reads तैसतप्तं. D reads तैले तदा. K reads अंधंधूषागतं चैले तप्तं तप्तं. (6) D reads erroneously बालबैष. (7) हंसपादाञ्चदरदं, a variant in D. (8) B reads झोक, which seems to be incorrect. (9) D has शतवाराणि प्रेषयेत्. K has शतवाराणि सेचयेत्. Both the readings are incorrect. (10) काञ्चि- कनकमाक्षिकम्, a variant in D. K has only काञ्चिजं. (11) B has विषुत्य, which is incorrect. (12) This charaṇa is wanting in K. 49