रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

३८८ रसार्णवे मर्दयेन्मृन्मये पात्रे पलपञ्चक¹पन्नगम् । वापयेत् सिद्धसूतेन² शलाकां चैव चालयेत्³ ॥ १६० ॥ पुनश्च वापयेत्तावत्⁴ यावत् कठिनतां व्रजेत्⁵ । तन्नागं जायते दिव्यं जाम्बूनदसमप्रभम्⁶ ॥ १६१ ॥ उद्घाटं⁷ कथयिष्यामि रसविद्धं च पन्नगम्⁸ ॥ १६२ ॥ घोषाकृष्टं तु यत् शुल्कं⁹ षोडशांशेन¹⁰ योजयेत् । एकीकृत्य¹¹ समावर्त्त्य छागमूत्रे निषेचयेत् । सर्व्वदोषविनिर्मुक्तं जायते हेम शोभनम्¹² ॥ १६३ ॥ लोहवेध इति ख्यातो विस्तरेण सुरेश्वरि ॥ १६४ ॥ यथा लोहे तथा देहे कर्त्तव्यः सूतकः सदा । समानं कुरुते देवि प्रविशन्¹³ देहलोहयोः ॥ १६५ ॥ (1) D reads पलं पंचक. K reads पलं पंचक. (2) दापयेदश्वमूत्रेण, a variant in D. K reads वद्धसूतेन. (3) D reads शालाकीं चलापयेत्, which is incorrect. (4) B reads पञ्चात्. D reads पञ्चाद्दापयेद्धरिद्रा, an incomplete variant in D. (5) K has the following hemistich after व्रजेत् :—संवापयेद्धरिद्रां तु यावत् कठिनतां व्रजेत्. (6) D reads जम्बूनद- समन्वितम्, which is not correct. (7) उद्धारं is the readings in D. (8) D has रससिद्धिं च पावनम्. K has रसबंधं च पन्नगं. (9) D reads खल्कं तु, which is incorrect. (10) K reads erroneously षोडशांश. (11) D and K read एकीकृत्या, which is grammatically incorrect. (12) D has मम शोभनम्, which is incorrect. (13) D reads प्रलयात्. K reads प्रस्रवं.