रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

चतुर्थः पटलः । ४३ मुखे तिर्य्यक्कृते¹ भाण्डे रसं सूत्रेण लम्बितम् । तं² स्वेदयेत् तल³गतं दोलायन्त्रमिति स्मृतम् ॥ ७ ॥ लोहमूषाह्वयं कृत्वा द्वादशाङ्गुलमानतः ।⁴ ईषच्छिद्रान्वितामेकां तत्र⁵ गन्धकसंयुताम्⁶ ॥ ८ ॥ मूषायां रसयुक्तायाम् अन्यस्यां तां प्रवेशयेत् । तोयं स्यात् सूतकस्याधः⁷ जर्द्धाधो वह्निदापनम्⁸ ॥ ९ ॥ रसोनकरसं भद्रे यत्नतो⁹ वस्त्रगालितम् । दापयेत्प्रचुरं यत्नात् आप्लाव्य¹⁰ रसगन्धकौ¹¹ ॥ १० ॥ स्थालिकायां निधायोर्द्धं¹² स्थालोमन्यां दृढां कुरु¹³ । सन्धिं¹⁴ विलेपयेद्यत्नात् मृदा वस्त्रेण चैव हि¹⁵ ॥ ११ ॥ (1) K reads मुखतिय्र्यक्कृते. (2) K reads तत. (3) K reads तन. M reads तैल. For the definition of दोलायन्त्र vide रसरत्नसमुच्चय Chap. IX. vs. 3-4. (4) This śloka and the following six ślokas are nearly the same as in रस.स. in Chap. IX. vs. 15-21. (5) K reads ईषच्छिद्रां छिद्रमितमेकां. (6) M reads गन्धकसंयुक्तम्, which is gram- matically inc. (7) B reads सूतकस्यार्द्धे. (8) Both K and M read दीपनम्. We have adopted the reading in B and रस.स. (9) M reads यक्षतः, which is evidently an error of the scribe. (10) B reads आप्लुत्या, which is incorrect. K reads आप्नुती. (11) M reads रसगन्धकैः, which seems to be incorrect. (12) B reads निधायोष्वा. K reads विधायोर्द्धं. पिधायोर्द्धं is the reading in रस.स. We have adopted the reading in M. (13) स्थालिमन्यां दृढं कुरु, a variant in K. (14) K reads सार्वं, which seems to be incorrect. (15) M reads वेष्टयेत्.