रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

५२ रसार्णवे न विस्फुलिङ्गो¹ न च बुद्बुदश्च² यदा न रेखापटलं³ न शब्दः⁴ । मूषागतं रवसमं स्थिरञ्च⁵ तदा विशुद्धं प्रवदन्ति लोहम् ॥ ५२ ॥ प्रतीवापः पुरा योज्यो⁶ निषेक⁷स्तदनन्तरम् । छादनं तु प्रतोवापः⁸ निषेकं मज्जनं⁹ विदुः । अभिषेकं¹⁰ तदिच्छन्ति स्नपनं क्रियते तु यत्¹¹ ॥ ५३ ॥ वापो निषेकः स्नपनं¹² द्रुते¹³ निश्चलतां गते । उष्णेनैव हि वाञ्छन्ति शीतलं¹⁴ न च वाञ्छति ॥ ५४ ॥ शुक्लोदीप्तिः सशब्दश्च¹⁵ यदा वैश्वानरो भवेत् । (1) K reads विस्फुलिङ्गा. (2) B reads बुद्बुदाय. K reads बुद्बुदा च, which is incorrect. (3) नरैः खापटल, a variant in M, which is senseless. (4) न शब्दम् is the reading in M, which is grammati- cally incorrect. (5) M reads मूषासमा, which is meaningless. B reads स्थितं च. (6) K reads यो हि. M reads प्रतिवापं पुरा योज्यो, which is gram. inc. (7) K reads निकरैः. M reads निषेकाः. (8) छादनन्तु प्रतिवापो, a variant in K, wherein the latter term is inc. (9) M reads जननं. (10) K reads अभिषेक, which is gram. inc. (11) K reads यः, which is gram. incorrect. खपितं क्रियते तु यत्, a variant in M. (12) वापो निषेकः खपनः, a variant in K, which is erroneous. (13) K has रुचि. M has only the letter ते. Both are absurd. (14) M reads शीतवे. (15) B reads शुक्लोदीप्तिस्सशब्द स्यात्. शुक्लोदीप्तिः सशब्द स्यात् तदा, a variant in K, which seems to be inaccurate.