रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

ABBREVIATIONS USED IN THIS WORK. B = Bikánir MS. • D = Deccan MS. K = Kásmir MS. M = Madras MS. My = Mysore MS. d. r. = different reading gram. = grammatically inc. = incorrect र. चि. = रसचिन्तामणि र. र. स. or रस. स. = रसरत्नसमुच्चय स. द. स. = सर्व्वदर्शनसंग्रह ।

( १ ) The following table of errata and variants is mainly based upon the authority of a big MS. called रसकामधेनु, compiled by CHUDAMANI MISRA of Sákadwípa,—the MS. having been at hand of the editors about the close of printing of the text. THE TABLE OF ERRATA AND VARIANTS. Page Line For Read १४ ७ सदृशो योनो सदृशः पीनो ४५ ४ लोहस्य लोणस्य ५७ ८ फणिजिह्विका गोजिह्विका गोजिह्विका फणिजिह्विका च ६० ३ तोरवल्ली तोयवल्ली ” ७ कञ्जुनी कञ्चुकी ” ” च पिपोलिजम् चापि पीलुकम् ७४ ६ सर्जक्षारो सर्जिक्षारो ८३ (12) note is incorrect. we have adopted. ८८ ४, ६ गुणपत्रसमं गुणत्रयसमं ८७ २, ५ मोदितम् मर्दितम् ” ८ छिन्ना पिष्ट्वा ” १२ सूरणकन्दसम्पुटे सूरणसंपुटेन ८६ १० शिलावडात्तुकं आातं शिलावञ्चरमुग्धान्तं

( २ ) Page Line For Read १०१ ५ सारयेत् मारयेत् १०४ ७ कोकिलाशयम् कोकिलशयम् १०६ ५ लघुकन्दरदो लघुकन्दरसो ,, ८ लोह मेह ११७ १ च पडालकम् चपलालयम् ,, ५ गोरसोनं गोरसना ११८ ७ हयगन्धाङ्घ्रितालकैः हयगोधोद्धृतालकैः १२२ ५ कटुपञ्चकम् पटुपञ्चकम् ,, ८ षड्बिन्दुर्दिसुखो तथा षड्विधा द्विसुखास्तथा १२६ ११ श्वेतपीतारुणः सिते श्वेतपीतारुणासिते १३० ७ स्वर्णं चूर्णं १३१ १० च नरोकेश चामरीकेशं १३३ १० लाक्षारसंनिभं लाक्षाभं निर्मलं १३४ ८ क्षयेत् क्षिपेत् ,, ११ गते गर्भे ,, १२ तदेतद्विष्टिकास्तम्भे एतदेकांशिकस्तम्भो १३५ ८ वापितं शश्वत् चापि शतशः ,, ११ शिलासूत शिलासत्त्व १३६ २ शतसङ्गुणे शतशो गणे १३७ १ शिलावाहं शिलावापं

( ३ ) Page Line For Read १३७ ३ योषासृष्टस्य घोषकृष्टस्य ” ५. खादति वापितं ” ” विना विषम् १३८ ७ काक शाक ” ८ कोरण्डकस्य कौरण्डकेन ” १० च त्रिगुणया त्रिगुणेनैव ” ११ वापयित्वा प्लावयित्वा १३९ १ द्रवं दृढं १४२ ११ माक्षिकम् मोक्षकम् १४८ ४ अकम्पस्य सकम्पस्य १४९ ४ वसुभण्टादिभि वसुघट्टादिभि १५३ ५ मूलत्वात् मूलस्थं ” ६ मप्रभावं प्राग्भावं १५५ ४ लब्धापायो लब्धप्रायो १६२ ६ वल्लीषुपुङ्खाया सितेषुपुङ्खाया १६३ ३ नागमुण्डी नागशुण्डी ” ११ करकाभ्रकम् भास्कराभ्रकम् १६५ १२ क्षारयेत् जारयेत् ” १३ कद्वम्ल षड्रम्ल १६६ ३ जायते जार्यते

( ४ )

Page Line For Read १६६ ५ सावेन कोशेन ,, ११ वासवाम्ल वेतसाम्ल ,, १२ दुग्धोर्ध्वा दग्धोर्ध्वा १६८ ३ मतिमात्मनः गतिमात्मनः १७० ३ स्वशुल्बस्य वसुहृत्स्य १७१ १ तथा रक्तं रक्तामभ्रं १७२ ६ महाजारसमायुक्तं महाजारणमित्युक्तं ,, ८ पद्मरागमलेपेन पद्मरागं प्रयत्नेन १७३ १० पादितं पाचितं १७४ ११ विड़ाम्रिना दृढ़ामिना १७५ १ चार्द्रपिण्डे नपुंसकम् । चार्द्रपिण्डेन संयुक्तः । ,, २ ग्राहयेद् तृतीये ,, ३ दोलायन्त्रविचक्षणः दोलायन्त्रे विचक्षणः ,, ४ यावदार्द्रक प्राग्वदार्द्रक १७६ ४ महाजारसमन्वितान् महाजारणसंयुतान् १८२ १ च पडालकम् चपलालयम् १८४ ७ सिन्धवल्ली सिंहवल्ली १८७ ५

य with ा (clearly ryaa) Then: A letter that has: a top bar, then a curve to the left, like 'द' or 'ह' or 'ट', and below it, another curve? Wait, it looks like 'द्' and 'ध' stacked? Wait, what about: कुर्याद् (kuryād) ध (dha)? Wait, look at: कुर्याद् + ध्यानलम्? No, wait! Could it be: "कुर्याद् अथाऽनलम्"? No, it's connected. Wait, could it be: कुर्याद् + ह + य + ा + न + ल + म् = कुर्याद्ह्यानलम्? Wait, what if it's "कुर्याद्दयानलम्"? Wait, look at the letter: Is it: 'कु', 'र्यां', 'ग', 'ा', 'न', 'ल', 'म्'? No, look at 'ग' in 'प्रयोगो': 'ग' has a left vertical with loop, right vertical. Here, it has a curved back on the left, like 'द' or 'ह'. Wait, let's look at 'ह' in 'तथा गुह्यं' (row 6): In 'तथा गुह्यं': ग + ु = गु ह + य + ं = ह्यं Notice how 'ह्य' is shaped: it has the top curve of '

( ६ ) Page Line For Read ३६२ १ वैक्रान्तं नागकापासी वैक्रान्तनागकापाली ” ११ रविनागं कपाली रविनागकपाली ३७० ७ पुटवेधकम् याममात्रकम् ” १२ दृशघर्माश्च दृशघर्मांश्च ३७१ ५ चितघर्मा वीतघर्मा ” ७ धर्मगुष्टा घर्मशुष्का ” १२ कारयेद्दशधर्मांश्च कारयेत्सदृशं घर्मे ३८८ १ शिगुपञ्चाङ्गुली शिग्रुः पञ्चाङ्गुलो ३८१ ४ चौरे चार्कस्य क्षीरेणार्कस्य ३८२ ४ पाचयेदनुजाम्भेन पाचयेद्दनुजाम्भेन ” १५ [अनुज may mean मध्यम.] • ४०८ ८ वर्णैस्तु वर्गेस्तु ४१८ १२ करबिल्वश्च चिरबिल्वश्च

The uploaded image appears to be completely blank (white) with no visible text or content. Please upload a clear image of the page you would like transcribed.

INDEX WITH GLOSSARY

The uploaded image is completely blank (solid white) and does not contain any visible text to transcribe. Please upload a clear image of the page you would like transcribed.

N. B. The reader is requested to consult the Table of Errata and variants before referring to this Index.

अ

अक्ष (See बिभीत) २६८, ३६७ अगस्त्यपुष्प (Sesbania grandiflora, Pers. Beng. vaka ) ७०, ७२ अगुरु ( Aquilaria Agallocha, Roxb., Beng. aguru ) ६ अग्निक (See चित्रक) १७० अग्निजार ( A sort of sea-grown plant) ७१ अग्निधमनी ( A small species of kantakári, Beng. ganiri, also written अग्निदमनी) ५८ अङ्कोज ( Alangium Lamarkii, Thwaites, Beng. ankod, also written अङ्कोट) १२१,१५२ अङ्गनायिका ( d. r. अञ्जनाभिधा = शव्यकार्पासी ) ६० अङ्गार, अङ्गारक ( Charcoal of bamboo, catechu, jujube tree &c. ) ४२ अजदुग्धक (Goat-milk) १०६ अञ्जनायिका (See अङ्गनायिका) १६६ अजमारी ( = अजहा, cowach, carpopogon pruriens, Beng. álákushi ) ६० अजवारि ( Goat-urine ) १३८ अजशृङ्गिका ( A milky and thorny plant, with fruits of a crook- ed figure, like a ram's horn, Beng. medásingá)३६८ अजाक्षीर (Goat-milk) १२४ अञ्जन ( Here it refers to स्रोतो- ऽञ्जन, see स्रोतोऽञ्जन) १५५, ३७५ अतसीतैल ( Oil of अतसी, Linum usitatissimum, Linn., Beng. masinár tail) ४१६ अतिबला (Sida rhombifolia Linn, Beng. pítabeledá) ८७, १२२ अद्रिज (See शिलाजीत) १०० अनन्ता ( Hemidesmus Indicus, R. Br., Beng. anantamúl) ५७ अनुसारित (सारितस्य त्रिगुणगन्धका पुनः सारितम्) ३७६ अन्धनाल (नाल or pipe of अन्धमूषा, see अन्धमूषा ) ३६

2 INDEX [Left Column] अन्धमूषा (A sort of crucible) (formation of) ४६, ८४, ८५, १०४, १३२, २६४, ३१८, ३२०, ३२५, ३२८, ३३६, ३३८, ३४१, ४११, ४१३, ४२८ &c. अपामार्ग (Achyranthes aspera, Linn., Beng. ápáng) ६४, ७२, १२१, १६१, १७०, ३८८ &c. अपामार्गक्षार (Alkali of अपामार्ग) ८६, ११८ अभया (=हरीतकी. Terminalia chebula, Retz., Beng. hartuki) २६८, ४०२ अभिभवं (See अभिषेक) १५६, १६० अभिषेक (=स्नपन । "द्रुते वह्निस्थिते लोहे विरम्यशनिमेघकम्, सलि- लस्य परिक्षेपः सोऽभिषेक इति स्मृतः"—रस. स. Throwing water to a molten metal when it is on the fire) ५२ अभ्र (See अभ्रक) १२५ अभ्रक (Mica) (varieties of) ६८, ६६ अभ्रकपत्र (A plate of mica) ७५ [Right Column] अभ्रकसत्त्व (Essence of mica) १६६, ४०३ अभ्रतीक्ष्णक (See तीक्ष्णाभ्र) ३४४ अभ्रपत्र (See अभ्रकपत्र) ७५, २७२ अमल (See अभ्रक) १३२ अमलमाक्षिक (=तारमाक्षिक or रौप्यमाक्षिक. Iron pyrites of silvery, radiated crystals; see माक्षिक) १३६ अमृता (=गुडूची. Tinospora cor- difolia, Miers., Beng. gul- ancha) ८६ अम्ल (Acid) ४२, ६६, १००, १०३, ११४, ११६, १५५ &c. अम्लगण (A class of acids) ६४ अम्लवर्ग (See अम्लगण) १०७, १२६, १४४, ३५७ &c. अम्लवेतस (Rumex vesicarius, Linn., sour reed, country sorrel) ६४, ७०, ८२, ६०, १२२, १५६, ३४८ &c. अयः (Iron) ११७ अयःकटोरक (Iron-cup) ४२ अयस (Iron) १७६, १८२, २६८ अयस्कान्त (Loadstone) ७७, १२९,

WITH GLOSSARY. 3

[स्तम्भ १ / Column 1]

१८७, ( Red ) ३२४, ( Yellow ) ३२५, ३८६, ४०६ &c. अरुणोत्पल ( Red lotus ) ७० अर्क (Calotropis gigantea, Beng. ákanda ) ७४, १२१, १२२ &c. अर्कक्षार (Alkali of ákanda) ७४ अर्कक्षीर (Milky juice of ákanda) ६७, ११६, ११८ &c. अर्कदुग्ध (See अर्कक्षीर) ८७, १७० ३५७ अर्कपत्री (अर्कपत्रिका) (= ईश्वरमूल, Beng. isher múl) ६१ अर्कपयः (See अर्कक्षीर) ३४८ अर्जुन ( Terminalia arjuna, Bedd., Beng. arjun) १३८ अर्जुनक्षार (The text अर्जुन means here अर्जुनक्षार or Alkali of arjuna ) ७४ अर्जुनी (= ज्वालामुखी = रक्तचित्रक —रसकामधेनु) ६३, ३८४ अलक ( = देवदाली—रसकामधेनु ; see देवदाली ) ११८ अलक ( d. r. आलक्त, हरिताल ; see ताल ) ४२४ अलम्बुषा ( A sort of लज्जालुका,

[स्तम्भ २ / Column 2]

a sensitive plant ) १५०, ४१८ अलर्क ( Calotropis gigantea alba or procera, Beng. sveta (white) ákanda) १८५ अश्मदलनी ( = अश्मभेदक, Beng. pátharchúr) १३१ अश्वगन्धा ( Withania somnifera, Dunal, Beng. asvagandhá) १२२, ३८८ अश्वत्थ ( Ficus religiosa, Linn., Beng. asvattha) ८६ अश्वमार ( = श्वेत करवीर, Beng. white karabí ) ३५० अष्टमूलिका ( Eight plants used for the purification of mer- cury) ६३ असन ( Terminalia tomentosa, W. and A., Beng. piásál ) ६६ अस्थिसङ्गल ( = अस्थिसंहार, Vitis quadrangularis, Wall., Beng. hádjodá ) ८६ अहि ( See नाग ) १८८, २७७ अहिमर ( See अहिमार ) २६८ अहिमार ( = विट्खदिर, Acacia

4 INDEX

[Left Column] Farnesiana, Willd., Beng. guábáblá ) १३८, ३०८ अहिराज ( See नाग ) २७० अहिवल्ली ( See नागवल्ली ) ३४० आ आखुकर्णी ( Salvinia cucullata, Roxb., Beng. indurkáni) ८२ आखुपर्णी ( See आखुकर्णी ) ( Beng. bada indurkáni ) ५८ आज्य ( Clarified butter, Beng. ghee ) ६६, ४०३ आटरूषक ( Justicia adhatoda, Beng. vásaka ) ३०८, ३३४ आमलक ( See आमलकी ) २७०, २७२ आमलकसार ( Exudation of आम- लक, see आमलक ) ४०३ आमलकी ( Phyllanthus Emblica, Linn., Beng. ámlá ) ५७ आमलक्यादि ( आमलकी and the rest = रक्तपीतगन्धक—रसकाम- धेनु ) २६७ आम्ल ( =अम्लरस. Sour fluid of tamarind ) ७४, ७५, १३८

[Right Column] आर ( Brass, Beng. pittala ) १८८, २७८, ३८६ आरक्तराकामूल (?) ( d. r. भारक्तं चार्कमूलं. Root of the red ákanda ) ८५ आरक्तवल्ली ( Probably रक्तवल्ली = मञ्जिष्ठा ) १३३, ३१५ आरग्वध ( Cassia Fistula, Linn., Beng. sondháli ) १५२ आरचूर्ण ( Powdered brass, Beng. pitalchúr ) ३६० आरण्यगोमय ( Wild cowdung, Beng. banagobar ) १५१, ३०६, ३५६ &c. आरण्योत्पलक ( Wild cowdung cakes, Beng. banaghunte or bilaghunte ) ३०६, ३३४ आरनाल ( See काञ्जिक ) ६६, १५५, १६६ &c. आरनालाम् ( Sour gruel, see आरनाल ) ७० आरोट ( "सुशोधितो रसः सम्यगा- रोट इति कथ्यते" रस. स., "आ- रोटसंज्ञां लभते वारमेकं मृतस्तु यः" रसदपण ; Well purified,

WITH GLOSSARY 5 [स्तम्भ १ / Column 1] once killed, mercury ) १५०, १६३, १६५, ३५४, ३८१, ४०१ &c. आर्द्रक (Zingiber officinale, Rosc., Beng. ádá ) ६४, १४४ &c. आवर्तक (=रौप्यमाक्षिक, see माक्षिक) ६८ आवाप ("द्रुते द्रव्यान्तरक्षेपो लोहादौ क्रियते हि यः, स आवापः" रस. स. Throwing other things to the molten metals, see वाप and परिवाप) ११६, १२१ आशुगपुच्छ (See शूरपुच्छ) १८५ आसुरी (See आसुरीलवण) १७०, १८७ आसूरीलवण (=विड़लवण, Kálá- nimak, Beng. bitlavana) १५२ आस्फोट (See अर्क; it means also ákhrot = Juglans regia) १६० इ इङ्गुद (See इङ्गुदी) ३८७ इङ्गुदी (Balanites Roxburghii, [स्तम्भ २ / Column 2] Planchon., Beng. ingot ) ११८, ३८८ इङ्गुदीफल ( Fruit of इङ्गुदी ) २५८, २६०, २७० इन्दुरी (=इन्दुरा, सोमराजी, see वाकुची. Vernonia anthel- mintica, Willd., Beng. soma- ráj ) ६२ इन्दुरेखा (=सोमराजी, see वाकुची) ८६ इन्द्रगोप ( Coccinella of various kinds ) १३४, १७८, ३७४ &c. इन्द्रगोपक (See इन्द्रगोप) १०४, ३५६ इन्द्रवारुणी ( Citrullus colo- cynthis, Schrad., Beng. indrayava) ६०, ८८, २६१, ३४१, ३५० &c. इष्टका, इष्टिका (A brick or brick- dust ) १२७,-१५३, १६६, &c. ई ईश्वरी ( A sort of creeper called बन्ध्याकर्कोटकी, “भूरिक्षीरपरि- स्रावा”—रसकामधेनु) ६१, ३५५

6 INDEX उ उच्चटा(A sort of creeper, "उच्चटा सा शुकत्रोटिपुटाकारदलान्विता" श्वेतगुञ्जा च, white kunch — रसकामधेनु; Beng. okrágáchh) ५६, ३५५, ३५७ उच्चटी (A sort of दिव्यौषधि) (des- cription of) २१७ उच्चटीरस (Juice of उच्चटी) २१७ उच्चाट (See उच्चटा) २७६ उल्कटा (=सिंहलीपिप्पली, Beng. vanapipul ; d.r. उर्वरा—रस- कामधेनु) ६१ उत्तरवारुणी ( See इन्द्रवारुणी ) ८५, ८७, १२२ &c. उदककणा(=जलपिप्पली, Comme- lyna salicifolia, Roxb., Beng. pánikánchdá ) ६२, ११३, १६० उदुम्बर (Ficus glomerata, Roxb., Beng. yajnadumur ) ८७ उद्घाट (A sort of preparation of mercury cleared off all its defects or impurities ) १३६, ३५२, ३६८ उत्थापित ( Having got उत्थापन, which is defined as “स्वेदने- त्यादियोगेन स्वरूपपादनं हि यत्। तदुत्थापनमित्युक्तं मूर्च्छा- व्यापत्तिनाशनम् ॥” opposite of निरुत्थ, see निरुत्थ in p. 136) ३५६ उन्मत्त ( See धुस्तूर ) ८२, १२२, ३३५ &c. उन्मत्तक (See उन्मत्त) ६५,३३५&c. उन्मत्तनिर्यास ( Juice of उन्मत्त ) १०६ उपरस ( Inferior or secondary minerals or metallic ores and earths--eight in num- ber) ४३, (enumerated) १०८, ११५, ४०६ &c. उपरसशुद्धि (Purification of उप- रस) ११३—११४ उपविष ( Minor or facticious poisons ) ४३, ( enumerated ) ६५, १००, ४०६ उमाफल (Fruit of अतसी, Linum

WITH GLOSSARY. 7 usitatissimum, Linn., Flax, Beng. Masiná) ७१ उरग (See नाग) १०२, १७६ &c. उरगा (= नागी = बन्ध्याकर्कोटकी, Beng. Titkánkdi; d r तुरगी = अश्वगन्धा) १५२ उलूखल (A wooden mortar, Beng. udukhal) ४२ उषण (= शुण्ठी. Dry ginger, Beng. sunth) १५५ उष्णोद (A hot mineral water) २५० उष्णोदक (See उष्णोद) २४७, २५० ऊ ऊर्णा (Wool, felt &c. the hair of sheep, deer, camels &c.) १०३, ११४, १३२, १५३ &c. ऊर्द्धपातन (A sort of apparatus resembling Pátana-yantra, see Ray's Hindu Chemis- try, Vol. I, p. 122) १५४ ऊषण (= मरिच. Black pepper) १५५ ए एकपर्णिका (= एकपत्रिका, Beng. gandhasati) ५८ एकवीरा (= बन्ध्याकर्कोटी) ५६ एकवीराकन्दरस (Watery juice of the root-stock of एकवीरा) २१४ एरण्ड (Ricinus communis, Linn., Beng. bherándá) १४२, १६१ एरण्डतैल (Oil of bherándá, castor oil) ६६, ६८, १०६ एरण्डवृक्ष (Plant called एरण्ड, see एरण्ड) ८८ ओ ओषधि (An annual plant or deciduous herb) ४२ ओषधी (See ओषधि) ५६, १६४ औ औमदण्ड (Stem of masiná tree or flax-stem) ७१

8 INDEX

क

ककाराष्टकवर्ग (Eight objects with the letter क as their initial, kushmánda &c. ) ४०३, (enu- merated) ४१८, ४१६ ककुभ ( See अर्जुन ) २६० कङ्गालखेचरी ( A sort of ओषधि ) ६३, २०५ कङ्गालखेचरीतैल ( Oil of कङ्गाल- खेचरी) २०५ कङ्कुष्ठ (One of the eight उपरस-s, a medicinal earth, coral- coloured as described in the text ) ६७, १०८, ११३, १२७, १३५, ३५२, ३८५ &c. कङ्कोल (A fragrant spice known as sitalchini) ४१७, ४३१ कङ्गुणी, कङ्गुनी ( Panicum Itali- cum, Linn., Beng. kángni dhán) ६५ कङ्गुबीज ( [ Oil of ] कङ्गुणी, see कङ्गुणी ) ६५ कङ्गुणीतैल ( Oil of कङ्गुणी, see कङ्गुणी) २२२, ३५२, ३६१, ४१२ कच्छप (See कच्छपयन्त्र) १८८ कच्छपयन्त्र (An apparatus called kachchhapa ; it is of two sorts—जलकूर्मयन्त्र and स्थल- कूर्मयन्त्र; see रसकामधेनु) १६७ कञ्चुक (Impurities of mercury— such as—चितिदोष, गिरिदोष, जलदोष, नागदोष, वङ्गदोष, विष, वह्नि, मल &c.) १४६ कञ्चुकितोय ( Watery juice or fluid of कञ्चुकी ) १२० कञ्चुकी ( =क्षीरकञ्चुकी, क्षीरीशृ- ङ्कट, Beng. konchdá) ५७, ५६, ६०, ७१, ११८ &c. कञ्चुकीक्षीर ( Milky juice of कञ्चुकी ) ७५ कटु ( Punjent, Beng. jhál ) ४०३, ४१६ कटुक (See त्रिकटुक ) १६८, ४१७ कटुकरोहिणी ( Picrorrhiza kur- roa, Benth., Beng. katki ) ४०० कटुकालाबु (=तिक्ततुम्बी, Beng. titláu) १०२, १११ [२४४ कटुकालावुक (See कटुकालाबु) २३८,

WITH GLOSSARY. 9 [स्तम्भ १] कटुकोशातकी (A sort of bitter ghoshálatá, see कोशातकी) ३३३ कटुतुम्ब (See कटुतुम्बी) १७२, १७६ कटुतुम्बी (A wild variety of Lagenaria vulgaris, Sering, Beng. titláu) ६०, १३६, २२६ कटुतैल (Mustard oil) १३१, ३६२ कटुत्रय (=त्रिकटुक. The aggre- gate of three spices—ginger, long pepper and black pep- per, Beng. shunth, pipul and marich) ११४, १४३ २५८ कणा (=पिप्पली. Piper longum, Linn., Beng. pipul) ४०१ कण्टकारीरस (Juice of कण्टकारी =Solanum xanthocarpum, Schrad.) ३०६ कण्डूलसूरण (Itchy सूरण = Amorphophallus campanu- latus, Blume., Beng. buno ol) ८७ कतक (Strychnos potatorum, Linn., Beng. nirmali) १७२ [स्तम्भ २] कदम्ब (=माक्षिक. See माक्षिक) २६६ कदली (Musa sapientun, Linn., Beng. kalá) ६२, ६४, १२१, १४२, १६०, ४१६ &c. कदलीकन्द (Root-stock of the plantain tree, Beng. kalar ete) ६७, १३०, ३०६ &c. कदलीकन्दक (Root-stock of plan- tain tree) ७४ कदलीकन्दतोय (See कदलीकन्द- निर्यास) १३० कदलीकन्दनिर्यास (Watery juice of the root-stock of the plan- tain tree) १६१ कदलीकन्दसार (See कदलीकन्द- निर्यास) ६७, ११३ कदलीरस (Juice of the plantain) ६६, ६७, ६६ कनक (Gold) १२४, १३०, १७०, १७२, २४५, २६१, २६४, ४१३ &c. कनक (A sort of dhuturá called kanak dhuturá) ३३२, ३४१, ३५० ३६४ &c. 2

10 INDEX कनकमाक्षिक (=स्वर्णमाक्षिक. See माक्षिक) ३८५ कनकरस (Milky juice of kanaka dhuturá) ३८७ कन्द (=सूरण. See सूरणकन्द) ८६, ११८ कन्दपद्मिनी (A sort of महौषधि) ३१३ कन्या (=घृतकुमारी. Aloe Vera, Linn.) ३६८ कन्यारस (Juice of कन्या, see कन्या) ४०३ कपर्द (=वराटक. Beng. cowrie) ३८८ कपाली (Embelia Ribes, Burm., Beng. vidanga) ७३ कपाली (One of the impurites of mercury—see कापाली) ३६१ कपि (=कपिकच्छु=शूकशिम्बी. Mucuna pruriens, D. C., Beng. álákushi) ७०, ७२ कपित्थतोय (Watery juice of कपित्थ=Feronia elephantum, Corr., Beng. kathbel) १३१ कपिलाकृष्णागोतक्र (Buttermilk produced from the milk of a black-coloured kapilá cow) ४२४ कपोतक (The pigeon, Beng. páyrá) ४१६ कपोताख्य पुट (An apparatus for roasting, digesting or subliming metals, minerals, or drugs, called kapota, "यत् पुटं दीयते भूमौ अष्ट- संख्यवनोपलैः", see पुट and पुटपाक) ४४, १६१ कपोतिका (=चाणक्यमूलक. A sort of मूलक, Beng. chanak múla, see मूलक) ५७ कम्बु (Conch, Beng. sánk) ३८८, ३६०, ३६१ करक (=पलाशवृक्ष, Butea fron- dosa, Roxb.) ३४८ करञ्ज (Pongamia glabra, Vent., Beng. dahar karamchá) ११८ करञ्जतैल (Oil of करञ्ज) १०४, १०६, ३६४ &c. करञ्जफल (=कपित्थ. Feronia ele-