रसेन्द्रसारसंग्रह (गोपालकृष्ण - पं. रामप्रसाद वैद्य सविस्तार सान्वय हिन्दी टीका सहित)
Rasendra Sara Sangraha of Gopalakrishna with Commentary
गोपालकृष्ण भट्ट (टीकाकार: पं. रामप्रसाद वैद्य) द्वारा
पृष्ठ 376, कुल 584 में से
संदर्भ में पढ़ें( ३५० ) रसेन्द्रसारसंग्रह । लघ्वानन्द रस । पारदं गन्धकं लौहमभ्रकं विषमेव च । समांशं मरिचस्याष्टौ टङ्गणन्तु चतुर्गुणम् ॥ ३१ ॥ भृङ्गराजरसेनेव दातव्या पञ्च भावना । तथा दाडिमतोयेन वटीं कुर्यात्समाहितः ॥ निहन्ति वातजान्रोगान्भ्रमदाहपुरःसरान् ॥ ३२ ॥ पारा, गंधक, लोहाभस्म, अभ्रकभस्म और विष यह प्रत्येक औषधि एक एक भाग, काली मिरच ८ भाग और सुहागा ४ भाग लेवे, इन सब औषधियोंको एकत्र भांगरेके रसकी पांच और अनारके रसकी पांच भावना देकर गोली बना लेवे। इस औषधिके सेवन कर- नेसे भ्रम और दाहसंयुक्त वातरोग नष्ट होते हैं। इसको लघ्वानन्द रस कहते हैं ॥ ३१ ॥ ३२ ॥ चिन्तामणि रस । कर्षैकं रससिन्दूरं तत्समं मृतमभ्रकम् । तदर्थं मृतलौहञ्च स्वर्णशाणं क्षिपेद्बुधः ॥ ३३ ॥ कन्यारसेन संमर्द्य गुञ्जामात्रां वटीञ्चरेत् । अनुपानादिकं दद्याद्बुद्ध्वा दोषबलाबलम् ॥ ३४ ॥ हन्ति श्लेष्मान्वितं वातं केवलं पित्तसंयुतम् । हृल्लासमरुचिं दाहं वान्ति भ्रान्ति शिरोग्रहम् ॥३५॥ प्रमेहं कर्णनादञ्च जडगद्गदमूकताम् । बाधिर्यं गर्भिणीरोगमश्मरीसूतिकामयम् ॥ ३६ ॥ प्रदरं सोमरोगञ्च यक्ष्माणं ज्वरमेव च । बलवर्णाग्निदः सम्यक् कान्तिपुष्टिप्रसाधकः ॥ चिन्तामणिरसश्चायं चिन्तामणिरिवापरः ॥३७॥