रत्नावली नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - शास्त्रीय नाटिका रत्न सम्पूर्ण ४ अङ्क सान्वय सटीक)

414 रत्नावलो ॰दर्शनादिप्रयोजनावधारणात् वाक्यस्यसिंहलेश्वरामात्ययोः स्वनायकसमागमहेतु प्रयोजनले- नावधारणात् युक्तिः” (I. 27). (6) प्राप्तिः (सुखागमः )—e. g., राज्यं निर्जितशत्रु योग्यसचिवे etc. (P. 24) : or सागरिका—कधं अअं सो राआ......(P. 59). (7) समाधानम् (बीजस्यागमनम् )—e. g., ता पूआणिमित्ताइं उवअरणाईं मे उवणेहि......ता अलक्खिदा पेक्खिस्सं (Pp. 47-44). (8) विधानम् (सुखदुःखकृतः हर्षः)—e. g., the speech of Ságariká at the first sight of the King near the red Ashoka tree (कधं पेक्खिदो व्येव्व अपुव्वो कुसुमउदो......गमिस्सं (P. 56). (9) परिभावना (कुतूहलोत्तरा वाक् अद्भुतावेशः)—e. g., इह पञ्चक्खोकिटी ता अहंपि इमेहिं कुसुमेहिं... पूजइस्सं (P. 56). (10) उद्भेदः (बीजार्थस्य प्ररोहः, गूढभेदनम्)—e. g., अस्मापाम्त इत्यादि उदयनस्येन्दोरिवोद्दीक्षते इत्यन्तम् (P. 59), in the shloka अस्मापाम्समसभासि etc. Here Ságariká knows the King to be उदयन and grows love-sick. (11) करणम् (प्रकृतार्थसमारम्भः)—e. g. कहं अअं सो राजा उदअणो जस्स अहं तादेण दिन्ना etc. (P. 59) ; or Acc. to दशरूपक—शमी दे कुसुमा- उह......गमिस्सं (Pp. 56-57). (12) भेदः (संहतभेदनम्, प्रौत्साहना)—e. g. कधं मंदभाइणीए मए पेक्खिदुं वि चिरं ण पारिदी अअं जणो ! (P. 60). प्रतिमुखसन्धि—It begins in Act II along with its 13 elements (अङ्गs). As regards प्रतिमुखसन्धि and its working, see the Critical Estimate of Act II (Pp. 217-219). The 13 अङ्गs of प्रतिमुख are :— (1) विलासः (रत्यर्थेहा—Desire for enjoyment) e. g. हिअअ पसीद पसीद etc. (Act II—Pp. 112-113). (2) परिसर्पः (दृष्ट[नष्ट]नटानुसरणम्)—e. g. ता जहा तहा आलिहिय णं