रूपमण्डन एवं देवमूर्त्ति-प्रकरणम् (मण्डन सूत्रधार - प्राचीन मूर्तिकला एवं देव-प्रतिमा लक्षण सटीक)

१२८ देवतामूर्तिप्रकरणम् मातृभिर्मातृस्थानं कारयेद्दक्षिणां दिशम् । सौम्ये शान्तिग्रहं कुर्या(द?द्य)क्षाधीशञ्च पश्चिमे ॥ १५४ ॥ इत्येकद्वारशिवायतनम् । वामे ज्ञानगृहं कुर्याद् (यशो?)द्वारञ्च दक्षिणे । मध्ये रुद्रः प्रकर्त्त(व्यं?व्यो) मातृस्थानञ्च दक्षिणे ॥१५५॥ (वाम?वामे) देवी महालक्ष्मीरुमा वै भैरवस्तथा । ब्रह्मा विष्णुस्तथा रुद्रः पृष्ठदेशे तु कारयेत् ॥ १५६ ॥ चन्द्रादित्यौ स्थितौ कर्णे आग्नेय्यां स्कन्दमेव च । ईशाने विघ्नराजं तु धूम्रमीशानगोचरे ॥ १५७ ॥ इति चतुर्मुखशिवायतनम् । मातुलिङ्गञ्च नागेन्द्र(?) डमरुं चाक्षसूत्रकम् । नन्दी मुकुटशोभाढ्यः सर्वाभरणभूषितः ॥ १५८ ॥ खट्वाङ्गञ्च कपालञ्च डमरुं बीजपूरकम् । दंष्ट्राकरालवदनं महाकालन्तु दक्षिणे ॥१५९॥ इति पूर्वप्रतीहारौ । तर्जनी च त्रिशूलञ्च डमरुं गजमेव च । (हरेश्र्व?हेरम्बो) वामभागे स्याद् भृङ्गी दक्षिणतः शृणु ॥१६०॥ गजं डमरुखट्वाङ्गं तर्जनीवामहस्तकः । उभौ च दक्षिणे द्वारे भृङ्गी दक्षिणतः शुभः ॥१६१॥ इति दक्षिणप्रतीहारौ । त्रिशूलं डमरुश्चैव खट्वाङ्गश्च कपालकम् । डमरुञ्च तथा दण्डं बीजपूरं तथैव हि ॥१६२॥ इत्यर्द्धं प्राप्यते, युक्तञ्चैतत्; इह लेखकप्रमादात् त्रुटितम् । सम्मुखमिति चतुर्वक्त्रे एकं वक्त्रं सम्मुखं स्यात्, त्रिवक्त्रे लिङ्गे पृष्ठतः पृष्ठदेशे वक्त्रं न हि कारयेदिति शेषः ।