समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

१६० समराङ्गणसूत्रधारे यद्गणर्क्षो भवेद् भर्ता तद्गणर्क्षं गृहं शुभम् । मृगाश्विरेवतीस्वात्यो मैत्रं पुष्यपुनर्वसू ॥ ४५ ॥ हस्तः श्रवण इत्येष देवाख्यो नवको गणः । विशाखा कृत्तिकाश्लेषा नैऋतं वारुणं मघा ॥ ४६ ॥ चित्रा ज्येष्ठा धनिष्ठेति नवको राक्षसो गणः । आर्द्राभरणी रोहिण्यौ (ण्या) तिस्रः पूर्वास्तथोत्तराः ॥ ४७ ॥ इति नक्षत्रनवकं विज्ञेयं मानुषे गणे । गणसाम्यं शुभा तारा यस्यायात् (च्च) व्ययोऽल्पकः ॥ ४८ ॥ हितौँऽशकश्च तद्वेश्म भर्तुः शुभफलप्रदम् । आयो व्ययश्च योनित्वं ताराश्च भवनांशकाः ॥ ४९ ॥ गृहनामेति चिन्त्यानि करणानि गृहस्य षट् । त्रिभिः शुभैः शुभं वेश्म द्वाभ्यामेकेन चाशुभम् ॥ ५० ॥ करणैश्चतुराद्यैस्तु शुभैरतिशुभं भवेत् । न समायव्ययं वेश्म नाव्ययं नाधिकव्ययम् ॥ ५१ ॥ न द्वितीयांशमसहग्योनिभं च न कारयेत् । भर्तृतुल्याभिधानं च गृहं दूरात् परित्यजेत् ॥ ५२ ॥ समसप्तकमेकैकक्षं तृतीयैकादशं तथा । चतुर्थदशकं चेति कर्तव्यं मन्दिरं सदा ॥ ५३ ॥ षट्कोष्ठकं त्रिकोणं च वर्ज्यं द्विर्द्वादशं तथा । षट्कोष्ठके मृतिर्दैन्यं वियोगश्च भवेद् गृहे ॥ ५४ ॥ त्रिकोणे वसतां दुःखं वैधव्यं च प्रजायते । द्विर्द्वादशे पुत्रपौत्रगुरुबन्धुधनक्षयः ॥ ५५ ॥ हँतेऽष्टभिः क्षेत्रफले खनेत्रशशिभाजिते । शेषं जीवितमेतस्मिन् पञ्चभक्ते भवेन्मृतिः ॥ ५६ ॥ १ द. यद्गुणाक्षि...गुणक्ष्यं...। २ द. ख. ॰ण्यास्तिस्रः । ३ द. ख. ॰नव्यांश॰ । ४ द. ख. ॰तृ॰ । ५ द. ॰कक्षां । ६ द. ख. ॰दशे । ७ द. हते ।