समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

शान्तिकर्मविधिर्नाम द्विचत्वारिंशोऽध्यायः । २३९ राजराजं यजेत् तत्र प्रायश्चित्तं तथाचरेत् । सुखी भवति तत् कृत्वा सर्वतश्चाभिवर्धते ॥ ४१ ॥ सर्वेषु स्वस्ति वाच्याश्च ब्राह्मणा दक्षिणाक्षतैः । वारणो¹ भज्यते यस्तु ज्येष्ठं पुत्रं स वोज्य(बाध)ते² ॥ ४२ ॥ पृथ्वीधरं³ यजेत् तत्र प्रायश्चित्तं तथाचरेत्⁴ । तद्विधं वृक्षमानीय पुनस्तं प्रति कारयेत् ॥ ४३ ॥ सुखी भवति कृत्वैवं पुत्रैश्चापि विवर्धते । संग्रहो भज्यते यस्तु कुलज्येष्ठं स वार्ध(बाध)ते ॥ ४४ ॥ पितॄनं देवान् यजेत् तत्र प्रायश्चित्तं तथाचरेत्⁵ । सुखी भवति कृत्वैवं प्रीयन्ते पितरस्तथा ॥ ४५ ॥ स्थूण्यं तु भज्यते यस्य तनयस्तस्य बाध्यते । देवानेव यजेत् तत्र प्रायश्चित्तं तथाचरेत् ॥ ४६ ॥ तद्विधं वृक्षमानीय तत् स्थौण्यं प्रति कारयेत् । सुखी भवति कृत्वैवं पुत्रैश्चापि विवर्धने⁶ ॥ ४७ ॥ उपधी व्यथते यत्र तत्रामात्यो⁷ विनश्यति । यजेत वासवं⁸ तत्र प्रायश्चित्तं तथाचरेत् ॥ ४८ ॥ आनीय तद्विधं⁹ वृक्षमुपधिं प्रति कारयेत् । एवं कृते¹⁰ भवेत् सौख्यममात्यैश्च विवर्धते¹¹ ॥ ४९ ॥ कायस्तु व्यथते यस्यै¹² प्रेष्यैस्तस्योपहन्यते । यक्षं तत्र यजेद्¹⁴ देवं¹³ प्रायश्चित्तं तथाचरेत्¹⁵ ॥ ५० ॥ तद्विधं काष्ठं¹⁶मानीय कायं तं प्रति कारयेत् । एवं कृते सुखी स स्यात् प्रेष्यैरपि विवर्धते ॥ ५१ ॥ तुला तु व्यथते यस्य व्यथतेऽस्य कुटुम्बिनी । यजेत मेदिनीं तत्र प्रायश्चित्तं तथाचरेत् ॥ ५२ ॥

१ ख. ग. ता । २ द. ग. स पाल्यते; ख. चाल्यते । ३ द. ॰रं जये तत्र । ४ क. समाच । ५ द. पित्रिदेवा त्यजे तत्र । ६ द. ते । ७ द. त त्र मातौ विं० । ८ द. वे । ९ द. तद्विवत् । १० द. त्वे । ११ क. वर्धयेन् । १२ ख. ग. म्याः प्रेष्यस्त । १३ द. ॰षं० । १४ द. जयेद्देव । १५ द. च तथा० । १६ द. केषु ।