समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

गृहदोषनिरूपणं नामाष्टचत्वारिंशोऽध्यायः । २६१ गर्भादुभयतो गण्डौ कक्षे स्तैः¹ कर्णभित्तिगे । दक्षिणोत्तरयोः कुक्षी पृष्ठतः पृष्ठमादिशेत् ॥ ४० ॥ स्थापितद्वारसंरोधे गृहिणो जायतेऽ²श्मरी³ । द्वारे तु विहिते तँ⁴स्मिन्ननर्थस्तस्य जायते ॥ ४१ ॥ पूर्वद्वारनिरोधं तुँ⁵ नवमार्गं कदाचन॑⁶ (?) । श्रोत्रै²रोधॆ³ऽश्मरीदोषः कृत्तश्रोत्रेह्यनं⁸म्यता (?) ॥ ४२ ॥ कृत्तानि यत्र ⁹चीयन्ते गवाक्षालोकनानि चै¹⁰ । तत्र प्रसूतिर्न भवेन्निष्पन्नापि विनश्यति ॥ ४३ ॥ चीयमाना यदा भित्तिर्दक्षिणा स्याद् बहिर्मुखी¹² । तदा व्याधिभयं विद्यान्नृपदण्डभयं तथा ॥ ४४ ॥ यदा तु पश्चिमं कुड्यं प्रयाति बहिरग्रतः । धनहानिं विजानीयाच्चौरेभ्यश्च भयं तदा ॥ ४५ ॥ उत्तरं तु यदा कुड्यं चीयमानं बहिर्व्रजेत् । गृहभर्तुश्च कर्तुश्च व्य॑¹³सनं स्यात् तदा महत् ॥ ४६ ॥ यदाग्रं चीयमानायाः पूर्वभित्तेर्बहिर्व्रजेत् । तदा गृहपतेस्तीव्रं¹⁴ राजद्ण्डं¹⁵भयं भवेत् ॥ ४७ ॥ प्राग्दक्षिणो यदा क॑¹⁶र्णश्चीयमानो बहिर्व्रजेत् । तत्राग्निभीतिरतुला संशयश्च प्रभोर्भवेत् ॥ ४८ ॥ बहिर्मुखो यँ¹⁷दा गच्छेत् कर्णौ दक्षिणपश्चिमः । कलहोपद्रवस्तत्र स्याद् भार्यायाश्च संशयः ॥ ४९ ॥ यँ¹⁸त्रोत्तरापरः कर्णश्चीयमानो व्रजेद् बहिः । पुत्रवाहनभृत्यानां भवेत् तस्मिन्नुपद्रवः ॥ ५० ॥

१ द. स्तिकर्त्त । २ क. क्षौ । ३ द. तेस्मरी । ४ ग. न्य; द. त्य । ५ द. दं तु तं । ६ द. नः । ७ द. स्तोत्ररोधस्मरी दोष कृतश्रोत्रे ह्यलंषता । ८ ख. नंषता । ९ ख. ता; द. कृतानि यत्र वी(दी)र्यन्ते गवाक्षं । १० क. यी, ख. वी । ११ द. तु । १२ क. खा । १३ द. व्या । १४ द. त्र. । १५ द. ण्डं । १६ द. कर्णं श्चीं० । १७ द. यत्र । १८ द. यत्रोदग्व्यश्रमः क० ।