भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 339, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 339

२७४ समराङ्गणसूत्रधारे चतुरश्रा चतुःस्तम्भा तदग्रे भागविस्तृता । पञ्चभागायता तिर्यक् कार्या सीमा तथापरा ॥ ४७ ॥ द्वात्रिंशदत्र कर्तव्याः स्तम्भाः सर्वैकयसङ्ख्यया । बहिःपरिसरो गर्भात् ससीग्नो भागविस्तृतः ॥ ४८ ॥ एवं स्याद् वेदिकाजालरूपादिभिरलङ्कृतः । बहिर्व(श्र)योच्छ्रितश्चैष प्रासादो गजयूथपः ॥ ४९ ॥ गजयूथपः । षड्भागभाजिते क्षेत्रे चतुरश्रे समन्ततः । गर्भो द्विभागिकैः कार्यो द्वारं भागसमुच्छ्रितम् ॥ ५० ॥ भागार्धं द्वारविस्तारः प्रासादस्योच्छ्रितिं पुनः । कुर्वीत चतुरो भागान् छादयेच्चित्रकूटवत् ॥ ५१ ॥ कार्या द्विभागिकाः शालाः सालिन्दास्तस्य बाह्यतः । बहिर्भित्तिपरिक्षिप्ताश्चतुर्भागायताः शुभाः ॥ ५२ ॥ द्वौ द्वौ गवाक्षकौ स्तम्भाः प्रतिशालं भवन्ति षट् । चतुःस्तम्भघृतैर्युक्तः कार्या वा धार्मिकालयेः ॥ ५३ ॥ नन्द्यावर्तोऽयमेवं स्यात् सप्राग्रीवचतुष्टयः । प्रागु(?)द्वारक्षणोपेतः प्रासादः शुभलक्षणः ॥ ५४ ॥ नन्द्यावर्तः । क्षेत्र(त्रे)षड्भागविस्तारे दशभागकृतायतौ । मध्यादपरभागेऽस्य देवकोष्ठं निवेशयेत् ॥ ५५ ॥ चतुरंशप्रतिन्यासं चतुरश्रं समन्ततः । द्वारं तस्य विधातव्यं भागमध्यर्धमुच्छ्रितम् ॥ ५६ ॥ पादोनं भागविस्तारं सिंहवक्त्रविभूषितम् । सीमा तस्याग्रतः कार्या देवकोष्ठेन सम्मितां ॥ ५७ ॥ १ द. ॰विस्मृताः । २ ख. ग. द. सर्वे व्यसंख्यया । ३ ख. ज्झि; द. ष्पिता । ४ द. कार्ता । ५ द. र्द्धं । ६ द. लां । ७ ख. ग. द. क्ता । ८ क. गस्थादे; ख. ग. गस्थ्यदै; द. मघादपरभागस्थां । ९ ख. ग. व्या; द. ॰श्ययतिव्यासं । १० द. तः ।