भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 356, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 356

आयतननिवेशो नामैकपञ्चाशोऽध्यायः । २९१ सामन्तं१कुञ्जारोहभटं२पौरजनाः क्रमात् । एतान्यायतनान्येषां यथाभागं प्रकल्पयेत् ॥ १३ ॥ मर्मवेध३प्रदेशस्थान् द्वारवेधगतानपि । स्वस्थानान्तरितांश्चैतान् न कुर्याद्धितकाम्यया ॥ १४ ॥ अलिन्दैर्गर्भकोष्ठैश्च सीमास्तम्भगवाक्षकैः । द्वारद्रव्यतलोच्छ्रायैः प्राग्ग्रीवैः सिंहकर्णकैः ॥ १५ ॥ न कुर्याद् भूषणैस्तुल्यं समं वास्थंदरूपतः (?) । समरूपं भवेद्धर्म्यं नियुक्तं च न नन्दति ॥ १६ ॥ राजपीडा भवेत् तस्मिन्नाधिक्ये च कुलक्षयः । प्रासादाद् भूमिपालस्य निवेशं परिधौ स्थितं५म् ॥ १७ ॥ द्रव्येण कतरेणापि नोत्कृष्टं कारयेद् बुधः । संस्थानान्मानतश्चापि विस्तारेणोच्छ्रयेण वा ॥ १८ ॥ पूर्वोक्तेभ्यो विभागेभ्यः किञ्चिद्धीनतमः शुभः । अन्योन्यं द्विगुणच्छाद्यैरैककस्यान्तरं शुभम् ॥ १९ ॥ सुभोग्यं तं च कुर्वीत बहुभिर्भवनान्तरैः । कोष्ठिकाभोजनागारैर्भाण्डोपस्करधामभिः ॥ २० ॥ शिर्लोल्लूषात(?)शालाभिः शेषं तु परिपूरयेत् । प्रशस्तान् कारयेत् सर्वान् शुभरूपान् मनोरमान् ॥ २१ ॥ प्रायशः स्वालयांश्चान्यान् सर्वस्यान्यगृहाणि च । नरेन्द्रायतनस्यैव निवेशात् परिकल्पयेत् ॥ २२ ॥ अन्यथात्वे महादोषा वैपरीत्ये कुलक्षयः । इति कथितदिगादिभेदयोगैः सुरभवनानि भवन्ति यस्य राज्ञः । १ द. न्तः । २ द. ट्ट । ३ द. धः । ४ द. र्द्धम्यं । ५ द. शः । ६ द. तः । ७ द. स्त । ८ द. शिलोल्लूषते । ९ द. ज्ञा ।