समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)
Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja
धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा
DevanagariHindipublished726 पृष्ठ
पृष्ठ 424, कुल 726 में से
संदर्भ में पढ़ेंपृष्ठ 424
मेर्वादिविंशिका नाम सप्तपञ्चाशोऽध्यायः । ३६१ ऊर्ध्वप्रमाणं द्विगुणं कर्तव्यं द्विकलाधिकम् । भागैरेकोनविंशत्या मध्ये कार्यस्तलोदयः ॥ १२२ ॥ एभ्यो मध्याद् विधातव्या³ वेदीबन्धाः⁴ सुशोभनाः⁵ । द्विपदः कुम्भकः सार्धं⁶ पदं तु कलशो भवेत् ॥ १२३ ॥ मेखलान्तरपत्रे तु⁷ कार्ये सार्धपदोन्नते । नवभागोन्नता जङ्घा द्विपदा रूपपट्टिका ॥ १२४ ॥ मेखलान्तरपत्रे तु विदधीत पदद्वयम् । मध्यं स्यात् षोडशपदं ⁸(मानायाः ?)खुरके(को)ऽस्य च ॥ १२५ ॥ राजसेनां तथा वेदी तद्वदासनापट्टकम् । पदैः पञ्चभिरेतानि विदध्यादूर्ध्वमानतः ॥ १२६ ॥ चन्द्रावलोकनं कुर्याद् द्विपदं भागमानतः । उपर्वासनपट्टस्य स्तम्भः स्यात् सप्तभागिकः ॥ १२७ ॥ भरणं स्तम्भशीर्षं च द्विपदं चोर्ध्वमानतः । द्विपदः पट्टपिण्डः स्यात् त्रिपदश्छाद्यविस्तरः । १२८ ॥ ऊर्ध्वमन्तरपत्रस्य साम्प्रतं परिकीर्त्यते । चतुष्पदैः कर्णशृङ्गमायामोच्छ्रायतः ⁹++ (?) ॥ १२९ ॥ ग्रीवाण्डकं च भागेन चन्द्रिकार्धपदेन च । कलशश्चार्ध¹³भागेन कर्तव्योऽत्र न संशयः ॥ १३० ॥ अस्योर्ध्वतः प्रकर्तव्या द्वितीया कर्णमञ्जरी । त्रिपदायामविस्तारा ग्रीवाण्डकलशा(:)¹⁴पदम् ॥ १३१ ॥ भद्रकर्णाश्रिते द्व्यंशो¹⁵ विस्तौ¹⁶रस्तिलके स्मृतः । उच्छ्रयस्त्रिपदस्तस्य द्वितीयेः¹⁷ स्यात् तदूर्ध्वतः ॥ १३२ ॥ सार्धद्विपद उच्छ्रायो विस्तारो द्विपदः स्मृतः । सप्तभागोन्नतं तद्वद् विस्तारादष्टभागिकम् ॥ १३३ ॥
१ द. °केन। २ द. °स्तु°। ३ द. व्यो। ४ द. न्थः। ५ नः। ६. र्धं। ७ द. षु। ८ द. मालाया खुरकस्य च। ९ द. नं। १० द. °यत्तस्य। ११ द. दं। १२ द. °तः समम्। १३ द. त्र। १४ द. °स्पदं। १५ द. शं°। १६ द. स्त°। १७ द. द्वितीयस्य तत्संशयः। वा, ४६