समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

३७६ समराङ्गणसूत्रधारे कुम्भकं कलशं द्वाभ्यां कपोतालीं च कल्पयेत् । पञ्चभागोच्छ्रिता जङ्घा मध्येऽस्या ग्रासपट्टिका( म् ) ॥ मेखलान्तरपत्रे च भागेनैकेन कारयेत् । भागार्धं कारयेत् प्राज्ञः संख्या( शङ्खा )वर्तकमञ्जरीम् ॥ शङ्खावर्तककूटांश्च विदधीत + विस्तरात् । शतवास्तुविभक्तेऽस्मिन् या + मानानुसारतः ॥ स्कन्धो विधेयो ग्रीवा च भगार्धेन समुच्छ्रिता । चन्द्रिका शिरसा सार्धं कार्या सार्धपदोन्नता ॥ द्विपदः कलशोच्छ्रायः कर्तव्यः शङ्खवर्धने । गर्भश्चा(स्या)च्छादनं कुर्यात् संख्या( शङ्खा )वर्तवितानकम् ॥ यः शङ्खवर्धनं कुर्यात् स भुनक्ति चिरं महीम् । वशगा चास्य सततं भवेल्लक्ष्मीजलाञ्जलिः (?) ॥ शङ्खवर्धनः ॥ त्रैलोक्यभूषणं ब्रूमो वन्दितं त्रिदशैरपि । आश्रयं सर्वदेवानां पापस्य च विनाशनम् ॥ त्रिंशद्धस्तः कनीयान् स्यान्मध्यमस्त्रिदशाधिकः । पञ्चाशद्धस्त उत्कृष्टस्त्रिविधं( घो ) हस्तसंख्यया ॥ चतुरश्रे समे क्षेत्रे त्रिंशद्भक्तोप( क्ते प्र )कल्पयेत् । दशभागायतं गर्भं कन्दं द्विगुणसप्तकम् ॥ चतुष्पदं कन्दकर्त्त( णं ) भद्रं चास्य द्विभागिकम् । कुर्वीत षट्पदां शालां भागेनैकेन निर्गताम् ॥ अन्धोऽर्धद्विपदे चास्य द्विपदाश्चात्र भित्तयः । शृङ्गमेकं भवेन्मध्ये विस्तारेण चतुष्पदम् ॥ मध्ये शृङ्गस्य चान्तः + + + षड्दारुकं भवेत् । द्व्यंशा द्वितीया रमणी(या ?) बाह्यभित्तिर्द्विभागिका ॥

---

१ 'लक्ष्मीः कृताञ्जलिः' इति स्यात् ।