समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)
Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja
धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा
पृष्ठ 454, कुल 726 में से
संदर्भ में पढ़ेंमेर्वादिर्विंशिका नाम सप्तपञ्चाशोऽध्यायः । ३९१ चतुष्पदं मध्यभागं द्विपदं चास्य भद्रकम् । विनिर्गतं च भागेन विदधीत विचक्षणः ॥ वलभ्यश्च द्विभागाः स्युः खा(स्वा)नुरूपाश्चतुर्दिशम् । गर्भो भागैश्चतुर्भिस्तु वलभीनां विधीयते ॥ द्विपदा बाह्यतो भित्तिर्द्विपदा च भ्रमन्तिका । स्कन्धः स्याद् दशभिर्भागैर्गर्भः षट्त्रिंशता पदैः ॥ ऊर्ध्वप्रमाणमेतस्य स्याच्चत्वारिंशता पदैः । भागैः षोडशभिश्चास्य विदध्याच्छादनं शुभम् ॥ वेदीबन्धः पञ्चपदो जङ्घा चाष्टपदा भवेत् । शाला( लां) चान्तरपत्रं च कुर्याद् भागत्रयाद् बुधः ॥ ऊर्ध्वमन्तरपत्रं स्याद् विधातव्यं यथाक्रमम् । वलभीसंवृतिः प्राज्ञैरुच्छायात् पञ्चभागिकी ॥ सा( स )शृङ्गैः सिंहकर्णैश्च कार्यों(र्या) भागसमुच्छ्रितिः । वर्धमानेन कर्तव्या त्रिपदा कर्णमञ्जरी ॥ ऊर्ध्वं पदेभ्यस्त्रिभ्यः स्याद् भागेन कलशाण्डकम् । विस्तारात् षोडशपदा कर्तव्या मूलमञ्जरी ॥ ऊर्ध्व( र्ध्वं )विंशतिभागस्य स्कन्धो नवपदायतः । ग्रीवा सार्धपदं कार्या ततो द्विपदमण्डकम् ॥ चन्द्रिकैकेन भागेन कलशस्त्रिपदात् ततः । हर्षणः क्रियते यत्र स देशः सुखमेधते ॥ क्षेमं गोब्राह्मणानां स्यात् पूर्णकामश्च पार्थिवः । हर्षणः ॥ इदानीं दुर्धरं ब्रूमः प्रासादं शुभलक्षणम् ॥ चतुरश्रे समे क्षेत्रे चतुर्विंशतिभाजिते । कर्णाः (षडापदाः कार्या प्रतिरथं च ?) द्वयं भवेत् ॥ कर्तव्याष्टपदा शाला निर्गमोऽस्य चतुष्पदः । पदद्वयं विनिष्क्रान्ता सर्वतः कर्णशोभिता ॥