भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 455, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 455

३९२ समराङ्गणसूत्रधारे द्विपदा बाह्यभित्तिः स्याच्चतुर्भागान्धकारिका । द्विपदा कन्दभित्तिस्तु गर्भश्चाष्टपदायतः ॥ षट्पदा कन्दशाला च कन्दकर्णाः पदत्रयम् । ऊर्ध्वप्रमाणं विस्ताराद् द्विगुणं द्विपदाधिकम् ॥ (विंशत्यम ?) तुलोच्छायाः शिखरं त्रिंशता पदैः । कुम्भः सार्धद्विभागश्च कलशो भागमुच्छ्रिति(त)ः ॥ भागार्धेनान्तरं पत्रं भागेनैकेन मेखला । दशभागोच्छ्रिता जङ्घा हीरकं भागिकं भवेत् ॥ भागैश्चतुर्भिः कर्तव्यं मेखलाद्वितयं ततः । अधस्तादूर्ध्वपट्टस्य तलपट्टस्य चोपरि ॥ भवेत् षोडशभिर्भागैरनयोरन्तरं द्वयोः । द्विपदो वेदिकाबन्धो वेदी कार्या चतुष्पदा ॥ आसनं चैव भागेन स्तम्भः पञ्चपदैर्भवेत् । भागेनैकेन भरणं शीर्षकं भागमुन्नतम् ॥ पट्टो भागद्वयोत्सेधश्छाद्यं च त्रिपदायतम् , मूलभरणानि( ? ) चत्वारि कोणभद्राणि (कं भवेत् ?) ॥ कर्णशृङ्गाणि दश च द्वयम(थ ?) स्तिंमश्चतुर्दिशम् । (ग्रीवां + भगसन्तानां ?) शृङ्गाणां त्रिपदोच्छ्रितिः ॥ षट्पदाः कर्णमञ्जर्यः सप्तभागसमुच्छ्रिताः । ग्रीवार्धभागिकी भागः स्यादुच्छ्रायोऽण्डकस्य (तत् ?) ॥ पदत्रयोन्नता कार्या सिंहकर्णश्चतुष्पदा (?) । मध्ये भद्रे तदुत्सेधो विस्तारादर्धभागिकः ॥ विस्तारो मूलमञ्जर्याः पदैः षोडशभिर्भवेत् । अष्टादशभिरुच्छ्रायो ग्रीवा सार्धपदोच्छ्रिता ॥ अण्डकं द्विपदं कार्यं चन्द्रिका पदमुच्छ्रिता । कलशं त्रिपदं विद्यात् सर्वलक्षणसंयुतम् ॥