समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

मेर्वादिर्विंशिका नाम सप्तपञ्चाशोऽध्यायः । ३५५ चतुष्पदो वेदिबन्धो जङ्घा साष्टपदा भवेत् । भागेन भरणे त्र्यंशं मेखलान्तरपत्रकम् ॥ उच्छ्रायतः पञ्चपदा कर्तव्या कर्णमञ्जरी । ग्रीवार्धभागेन भवेदण्डकं चैव भागिकम् ॥ भागेन चन्द्रिकामूर्ध्वं भागेन कलशं तथा । सपादमुदयं (शाला मञ्जर्या विस्तृते ?) विदुः ॥ ग्रीवा पादेन भागेन सपा(१दासमना ?)ण्डकम् । भागाद्धि चन्द्रिका भागद्वयेन कलशोदयः ॥ विस्तारो मूलमञ्जर्याः कार्यः पञ्चदशांशकः । तथा सप्तदशोच्छ्रायः स्कन्धायामो नवांशकः ॥ ग्रीवा चास्यार्धभागेन सार्धद्विपदमण्डकम् । वण्डिका सार्धभागेन त्रिपदः कलशोदयः ॥ एवं यः कारयत्येनं प्रासादं नवशेखरम् । नवभिः सहितां खण्डैः स भुनक्ति वसुन्धराम् ॥ नवशेखरः ॥ पुण्डरीकमथ ब्रूमो यशसो वर्धनं परम् । यस्मिन् कृते स्थिरा कीर्तिर्भवेद् यावद् वसुन्धरा ॥ चतुरश्रं समं क्षेत्रं विभजेत् पञ्चभिः पदैः । त्रिपदं कल्पयेद् गर्भं तस्य भित्तिं च भागिकाम् ॥ त्रिपदं तस्य भद्रं स्यात् सार्धभागविनिर्गमम् । भद्रेषु वर्तुलं दिक्षु रथिकानां चतुष्टयम् ॥ भागेनैकेन रथिका मूलच्छन्दोऽयमीरितः । ऊर्ध्वमानं भवेद् यस्य द्विगुणो दशभागिकम् (?) ॥ भागेनोच्छालकं विद्याद् भागार्धेन तु मेखला । वेदिबन्धं न कुर्वीत जङ्घा सार्धद्विभागिका ॥

---

१ 'दाशमथ' इति स्यात् ।