भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 474, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 474

मेर्वादिविंशिका नाम सप्तपञ्चाशोऽध्यायः । ४११ चन्द्रिका¹ भागमेकं स्यात् त्रिपदा कलशोच्छ्रितिः । उक्ता या मूलमञ्जर्यः प्राक् प्रासादेषु तास्विह्यम् ॥ कार्ये महामोकारा(?) चारुकर्मविशोभिता । बाह्यभित्तिसमायुक्तं प्रासादस्य चतुर्दिशम् ॥ मल्लच्छाद्यं प्रकुर्वीत यथाशोभं³ विचक्षणैः⁴ । सर्वतश्चारुरूपाद्यैर्विचित्रैः शुभलक्षणैः ॥ विभूषयेत् सिंहकर्णैर्मल्लच्छाद्यं मनोहरैः । वलभीत्रयसंयुक्तं कर्णकूटचतुष्टयम् ॥ यथाशोभं विधातव्यं प्रासादेऽस्मिंस्त्रिविष्टपे । वास्तौ शतपदे यानि मर्माप्युक्तानि सर्वतः ॥ उत्सृज्यै तानि यत्नेन परिकर्मात्र कारयेत् । प्रासादं कारयित्वैनमुक्तदूपं त्रिविष्टपम् ॥ लभेतेह यशो⁶ राज्यं परत्रानन्त्यमेव च । कृत्वा त्रिविष्टपं दिव्यं प्रासादं पुरभूषणम् ॥ वसेत् त्रिविष्टपे तावद् यावदाभूतसंप्लवम् । तस्यान्ते तु परे तत्त्वे लयमाप्नोति मानवः ॥ त्रिविष्टपः ॥ अथाभिधीयते सम्यक् प्रासादः पृथिवीजयः । किन्नरासुरयक्षाद्यैर्वन्दितः सुरसत्तमैः ॥ चतुरश्रीकृते क्षेत्रे (१०विभागाष्व ?) विभाजिते । चतुर्भागा भवेच्छाला सपादै(दैां)शवनिर्गता ॥ कर्णशृङ्गद्वयं कार्यं प्रत्येकं भागविस्तृतम् । पादोनैर्पद१२निष्क्रान्तं ++++++++ ॥ १ द. कां । २ द. माहाकरो चा° । ३ द. भां । ४ द. णाः । ५ द. ष्टा । ६ द. यत्सौ° । ७ द. शंत्य° । ८ द. (ता च यावदा° ?) । ९ द. त । १० मुद्रित पुस्तके 'भा्राष्टक' इति स्यात्; परन्तु द. पुस्तके 'विभागाष्ट' इत्येव पाठः । ११ द. °दोंश° । १२ द. पा ।