समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

४२० समराङ्गणसूत्रधारे नन्दनो नाम तेनोक्तः प्राज्ञैः प्रासादसत्तमः । नन्दनः ॥ अ(था)भिदध्मः प्रासादं स्वस्तिकं स्वस्तिदायकम् ॥ देवासुरगणैर्वन्द्यं¹ यक्षसिद्धमहोरगैः । ज्येष्ठमध्यकनिष्ठस्य तलच्छन्दोऽस्य यद्देशः² (यादृशः) ॥ यादृगूर्ध्वप्रमाणं च तत् सम्यगिह³ कथ्यते । चतुरश्रे समे क्षेत्रे पञ्चविंशतिहस्तके ॥ सूत्रपातं प्रकुर्वीत कर्णतिर्यङ्मुखायतम् । ततः सीमार्थसूत्रेण वृत्तमालिख्य निश्चितम् ॥ द्वात्रिंशता समन्ता(त्त)रेखामिर्विभजेत् ततः । वृत्तं (तैथोमुघाताक्षि⁴र्दिर्विदे ?)स्थाभिरङ्कयेत् ॥ दिक्कर्णसूत्रयोर्मध्यं (र्ततो सेव ?)⁶त्रयं बुधः । कुर्याद् द्वात्रिंशदेवं⁵ स्युर्भागास्तुल्यप्रमाणकाः⁷ ॥ ऐन्द्र्यादिष्वीशपर्यन्तास्वष्टौ शालाः प्रकल्पयेत् । शालान्तरेषु कुर्वीत कोणानष्टौ⁸ यथाक्रमम् ॥ कोणात् कोणं नयेत् सूत्रं त्यक्त्वा शालाद्वयं मुहुः । विदिक्ष्वष्टसु सूत्राग्रं⁹ पद्मपत्रवदानयेत् ॥ कोणाश्च रथिकांश्चैव¹⁰ भवन्त्येवं सुलक्षणाः । चतुरश्रा भवन्त्यष्टौ शाला भागद्वयायताः¹¹ ॥ द्व्यंशानि कर्णभद्राणि पद्मपत्रनिभानि च । ऊर्ध्वमानं भवत्यस्य द्विगुणं (ह्यूर्ध्वमा+नैात्¹² ?) ॥ विंशत्या विभजेदूर्ध्वं तत्राष्टै¹³ष्टांशस्तुलोदयः । शेषां तु मञ्जरीं कुर्यादास्कन्धावेधि¹⁴ बुद्धिमान् ॥ १ द. ॰गणो वद्यं यं॰ । २ द. र्वि । ३ द. म । ४ मुद्रित पुस्तके ‘दिग्विदिक्रम्थाभिः’ इति स्यात् । ५ द. प्रतौ तु दे । ६ द. ततो सेवात्रयं । ७ द. कः । ८ द. ष्टो । ९ द. य । १० द. थ । ११ द. तः । १२ द. नत । १३ द. पुस्तके नास्ति । १४ द. ॰विधि॰ ।