भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 484, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 484

मेर्त्रादिविंशिका नाम सप्तपञ्चाशोऽध्यायः । ४२१ विस्तारेपञ्चमांशेन पीठोच्छ्रायं प्रकल्पयेत् । ^१त्रिपदं वेदिकाबन्धं (सुैकेण ? )समन्वितम् ॥ जङ्घांशालं(ब)नां कुर्याच्चतुर्भागसमुच्छ्रिताम् । मेखलान्तरपत्रं च भागेनैकेन कारयेत् ॥ द्वादशांशोच्छ्रिता रेखा कार्या सप्त च भूमयः । अर्धभागोच्छ्रिता ग्रीवा विस्तारेण चतुष्पदा ॥ स्कन्धः षड्भागविस्तारः कार्यो वृत्त: सुशोभनः । समालिखेदेषु कोशं विस्तारात् त्रिगुणात्मना ॥ सूत्रेण येन वा स्कन्धो भवेत् षड्भागविस्तृतः । हस्तैः स्यात् पञ्चविंशत्या ज्येष्ठः षोडशभिः परः ॥ कनीयान् स्वस्तिको ज्ञेयः करैर्द्वादशभिः पुनः । भागषट्कसमुच्छाया जङ्घा ज्येष्ठस्य कीर्तिता ॥ मध्यमाधमयोः पञ्चचतुर्भागोच्छ्रिता क्रमात् । स्वस्तिके कारिते खस्ति सर्वलोकस्य जायते ॥ विशेषतश्च भूपानां कर्तुश्च स्यात् समीहितम् । स्वस्तिकम् ॥ मुक्तकोणमथ ब्रूमः प्रासादं स्यात् स च त्रिधा ॥ हस्तैः क्रमेण ज्येष्ठादिः षोडशद्वादशाष्टभिः । ज्येष्ठो(ऽष्टा)दश भागान् स्यानमध्यमस्तु चतुर्दश ॥ कनीयान् दश भागा(न्) य(स्या)त् सदस्तस्याभिधीयते । चतुरश्रीकृते क्षेत्रे भक्तेऽष्टादशभिः पदैः ॥ कोष्ठकानां विधातव्यं चतुर्विशं शतत्रयम् । भागषट्त्रिंशता कुर्यान्मध्ये गर्भगृहं शुभम् ॥ बाह्य भित्तिस्तथान्धारी मध्यभित्तिरिति त्रयम् । पृथक् पृथक् स्याद् द्विपदविस्तारं परिमाणतः ॥ १ द. रं । २ द. द्वि° । ३ द. स्तु । ४ द. तं । ५ द. 'द्वेषु । ६ द. ताः । ७ द. कः । ८ द. सकनीयांश्च भागां यं छंदस्त° । ९ द. रैः ।