समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

मेरर्वादिविंशिकानागरप्रासादलक्षणं नाम त्रिषष्टितमोऽध्यायः । ४९३ हस्तद्वात्रिंशता कार्यः १ प्रासादो नन्दिवर्धनः । हस्तांस्तु नन्दनस्त्रिंशत् सर्वतोभद्र एव च ॥ ३० ॥ अष्टाविंशतिमष्टाभिः(त्रिः) षोडशा (त्रि) स्त्रिभिर्विना । वर्तुलः पद्मकः श्वेतो विमानच्छन्द एव च ॥ ३१ ॥ एते द्वादशहस्ताः + कार्यों विंशतिहस्तकौ (?) । गजः सिंहश्च कुम्भश्च वलभीच्छन्द(कँ)स्तथा ॥ ३२ ॥ चत्वार एते तुल्याः स्युर्हस्तोत्न्मेड्समानतः (?) । वावृक्षो मृगराजश्च विमानच्छन्द एव च ॥ ३३ ॥ एते द्वादशहस्ताः(स्युः) प्रमाणेन पृथक् पृथक् । दशहस्तो भवेद् वा स गरुते(डोऽ)ष्टकरः स्मृतः ॥ ३४ ॥ एतैः प्रमाणैः प्रासादा(न्) कुर्यादित्यपरे स्थिताः । एकहस्ता द्विहस्ताश्च (त्रि)हस्ता ये च कीर्तिताः ॥ ३५ ॥ यक्षनागग्रहादीनां विधेया रक्षसां च ते । विधिरेष समुद्दिष्टः प्रासादानां समासतः ॥ ३६ ॥ विशेषेण पुनर्व्रूमो विमानं शुद्धपुष्पकम् । चतुरश्रीकृते क्षेत्रे पञ्चात्रिंशद्विभाजिते ॥ ३७ ॥ रथिका पञ्चभागा स्याद् द्विभागं सलिलान्तरम् । (कूट ?) त्रिभागं पञ्जरं कुर्यात् प्राग्रीवकविभूषितम् ॥ ३८ ॥ जलान्तरं द्वितीयं तु तदपि स्याद् द्विभागिकम् । शालैकादशभागा तु पूर्ववत् सलिलान्तरम् ॥ ३९ ॥ त्रिभागं पञ्जरं कुर्याद् द्विभागं सलिलान्तरम् कूटं पञ्चकरं प्रान्ते दिक्षु सर्वास्र्वयं विधिः ॥ ४० ॥ नागरोऽयं तलच्छन्दः प्रासादे शुद्धपुष्पके । जङ्घा सपीठा क्षेत्रार्धविस्तारसहशोदया ॥ ४१ ॥ सार्धैर्द्वितीया दशभिस्तृतीया नवभिः करैः । अष्टहस्ता चतुर्थी स्यात् सप्तहस्ता तु पञ्चमी ॥ ४२ ॥ १ द. र्या । २ द. र्यो । ३ द. स । ४ द. न्मो । ५ द. णा । ६ द. यां । ७ द. विं ।