भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 569, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 569

५०८ समराङ्गणसूत्रधारे श्रीवर्द्धमानं य इमं प्रासादं कारयेन्नृपः । यशः श्रीश्रेयसांगस्य वृद्धि स्यादुत्तरोत्तरा ॥ ९० ॥ पद्मयोनिपृथः सद्मश्चथ कीर्त्यते । चतुरस्त्रीकृते क्षेत्रे विंशत्येकोनयान्तिके ॥ ९१ ॥ कोणाश्चतुष्पदाः कार्या प्रत्यङ्गा अपि तत्समाः । परिवर्तनकर्त्तव्या परस्परममी शुभाः ॥ ९२ ॥ शाला नवांशविस्तीर्णा स्यात् पदत्रयनिर्गमा । शालालस्ताश्च कर्त्तव्या द्विभागा बालमञ्जरी ॥ ९३ ॥ कर्णप्रत्यङ्गयोर्मध्ये बालप्रत्यङ्गयोस्तथा । जलन्तराणि कार्याणि तत्प्रमाणस्य मध्यतः ॥ ९४ ॥ गर्भः सप्तदशांसः (शः) स्याद्भित्तयः षड्भिरंशकैः । ऊर्ध्वमानमथैतस्य ब्रूमस्तद्द्विगुणं भवेत् ॥ ९५ ॥ वेदी षड्भागिकोत्सेधा जङ्घाभागास्त्रयोदश । सप्तभागसमुत्सेधा कर्त्तव्या चादिभूमिका ॥ ९६ ॥ षड्भिः सार्धैः द्वितीया स्याद्भागभागोज्झिते परे । पञ्चमी स्याच्चतुर्भागा भागार्द्धेन परेत्पृथक् ॥ ९७ ॥ प्रवेशः कूटदम्भैण भूमीनां स्यात् परस्परम् । भूमिकार्द्धं विधातव्यं स्तम्भिकाभरणान्वितम् ॥ ९८ ॥ अपरं कूटशोभातिरर्द्धमस्याविभूषयेत् । घण्टापञ्चपदोत्सेधा विस्तृता गर्भमानतः ॥ ९९ ॥ सुकाद्याद्य परं यत्तु पूर्ववत्तत् प्रकल्पयेत् । महापद्माभिधयोत्र प्रासादं कारयेत् सुधीः ॥ १०० ॥ इहामुत्र च निर्द्वन्द्वः स परं सुखमश्नुते । लक्ष्याथ पञ्चशाला प्रासादस्याभिधीयते ॥ १०१ ॥ चतुरस्त्रीकृते क्षेत्रे अष्टाविंशतिपदान्तिके । तस्यार्जनफलाः काराः कोणा पञ्चपदाः स्मृताः ॥ १०२ ॥ प्रत्यङ्गास्त्रिपदाः कार्या भागद्वितयनिर्गता । शाशा (ला) ष्टपदविस्तारा पदत्रितयनिर्गमा ॥ १०३ ॥