समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

दिम्भद्रादिप्रासादलक्षणं नाम चतुष्षष्टितमोऽध्यायः । ५०९ कोणप्रत्यङ्गयोर्मध्ये शालाप्रत्यङ्गयोस्तथा । भागेन विस्तृतं कार्यं प्रविष्टं च जलान्तरम् ॥ १०४ ॥ गर्भः षोडशभिर्भागैः भित्तयोऽपि च षट्पदाः । ऊर्ध्वमानमथैतस्य ब्रूमस्तद्द्विगुणं भवेत् ॥ १०५ ॥ विधेयो वेदिकाबन्धः सार्धपञ्चपदोच्छ्रयम् । जङ्घा चास्य भवेत् कार्या तत्रैकादशभागिका ॥ १०६ ॥ सार्द्धसप्तपदोत्सेधा विधातव्या च भूमिका । कपोतपाली कार्यास्य मध्ये भागत्रयोच्छ्रिता ॥ १०७॥ अयं भूमिप्रमाणेण स्याद्वितीयाऽपि भूमिका । तृतीया सप्तभिर्भागैश्चतुर्थी सार्धषट्पदा ॥ १०८ ॥ पञ्चमी षट्पदा कार्या घण्टा पञ्चपदोच्छ्रिता । शालास्थानेषु सर्वेषु कर्त्तव्यं पञ्चघण्टकम् ॥ १०९ ॥ कुमारैः पञ्चभिर्युक्तं पञ्चशालयमुच्यते । शुकाघ्रासूरसेनादि यच्चान्यत् कलशादिकम् ॥ ११० ॥ तदस्य पूर्ववत् कार्यं पञ्चशालस्य धीमता । पञ्चशालमिमं यस्तु प्रासाद(दं)का(र)येद्भुवि ॥ १११ ॥ तस्य धन(न्य)स्य सन्तानेऽप्यतुला(लं) जायते सुखं । अथातः संप्रवक्ष्यामः प्रासादं पृथिवीजयम् ॥ ११२ ॥ चतुरस्त्रीकृते क्षेत्रेऽष्टाविंशतिपदाङ्किते । ¹+++++++++++ पदाः स्मृताः । भागद्वितयविस्ताराः कर्तव्या बालपञ्जराः ॥ ११३ ॥ शाला² षड्भागविस्तीर्णा भागत्रि³(तयमुच्छ्रिता) । (को)णप्रत्यङ्गयोर्मध्ये शालाप्रत्यङ्गयोस्तथा ॥ ११४ ॥ कक्षान्तरे विधातव्यं भागिकं सलिलान्तरम् । गर्भः ⁴स्याद् ५दशभिर्भागैर्भित्तिः कार्यास्य षट्पदा⁶ ॥ ११५ ॥ १ द. कोणाः कार्यश्चतुर्भागा प्रत्यङ्गास्त्रिपदाः स्मृताः । २ द. लाः । ३ द. त्रितयनिर्गताः । ४ द. बा । ५ द. षोड । ६ द. दाः ।