भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 580, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 580

भूमिजप्रासादलक्षणं नाम पञ्चषष्टितमोऽध्यायः । ५१९ कूटस्तम्भादिकं प्राग्वच्छुक्कनासोच्छ्रयोऽपि च । य इमं कारयेत्¹ कान्तं प्रासादं कमलोद्भवम् ॥ ९९ ॥ स समस्तं²जगन्नाथः प्रतिजन्म प्रजायते । कमलोद्भवप्रासादः ॥ लक्षणं किरणस्याथ ब्रूमः सम्यक् क्रमागतम् ॥ १०० ॥ चतुरश्रीकृते क्षेत्रे भक्ते ++++++ । ++ पञ्चदशांशा ये तान् भजेद् दशभिः पुनः ॥ १०१ ॥ गर्भोऽत्र पूर्ववत् कार्यः पूर्ववद् भित्तयोऽपि च । प्राग्वत् खुरवरण्डी स्याज्जङ्घाकूटोच्छ्रितिस्तथा ॥ १०२ ॥ पूर्ववच्छिखरोत्सेधस्तं भजेत् पादहीनया । चतुरुत्तरविंशत्या भागानां तत्र भूमिका ॥ १०३ ॥ द्वितीया पञ्चभिर्भागैश्चतस्रस्त्वपराः पुनः । पादोनपद³हीनाः स्युः क्रमशश्चास्य भूमिकाः ॥ १०४ ॥ वेदिका चास्य कर्तव्या सपादांशसमुच्छ्रिता । शुकनासोच्छ्रितिः शालास्तम्भकूटविभक्तयः ॥ १०५ ॥ रेखा⁴ स्तम्भस्य विस्तारो घण्टाकुम्भादि पूर्ववत् । कूटा द्राविड(काः) कार्याः प्रतिभूम्यथ (भौमज?) ॥ १०६ ॥ हरो हिरण्यगर्भश्च हरिर्दिनकरस्तथा । एषामेव विधेयोऽसौ नान्येषां तु कदाचन ॥ १०७ ॥ अमुं यः कारयेद् राजा प्रासादं किरणा⁶भिधम् । स दुःसहप्रतापः स्यात् सहस्रकरवद् भुवि ॥ १०८ ॥ किरणप्रासादः ॥ कथ्यते⁷ शतशृङ्गोऽथ प्रासादः (शुभलक्षणः) । वल्लभः सर्वदेवानां (शिं)वस्य (तु) विशेषनः ॥ १०९ ॥ १ द. क्षात्रं । २ द. स्तं । ३ द. पा । ४ द. स्कंधस्य । ५ द. श्च द्राविडा । ६ द. ॰णादिवं । ७ द. प्रतौ कथ्यते......(शुभलक्षणः) । इत्ययं पाठः नास्ति । ८ द. धा ।