समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

५३६ समराङ्गणसूत्रधारं यानि प्रासादनामानि तानि स्युर्मण्डपेष्वपि । वास्तुभेदेन भेदोऽयं मण्डपानां विधीयते ॥ २५ ॥ शतार्धमण्डपस्थानं (नीलार्धं¹ भोजनाय च ?)। यज्ञार्थो यतिमुख्यार्था विहा(रो²)र्थो नृपालदो(१) ॥ २६ ॥ कार्यो (दशभ्य ?) विस्तारो ++नु³ शतावुधेः । हस्तानां संख्यया मानं हस्तेन स्याद् गृहेषितुः ॥ २७ ॥ उपयोगानुसारेण स्वधिया परिकल्पितः । आयतश्चतुरश्रो वा कर्तव्यो नाट्यमण्डपः ॥ २८ ॥ शतमष्टोत्तरं ज्येष्ठश्चतुःषष्टिकरोऽवरः । कनिष्ठो मण्डपः कार्यो द्वात्रिंशत्करसंमितः ॥ २९ ॥ अर्द्धविस्तारोऽस्य स्यान्नेपथ्यगृहकादि तु (?)। परिच्छेदानुसारेण स्वधिया परिकल्पयेत् ॥ ३० ॥ द्वारद्वयं च कर्तव्यं तत्प्रमाणानुसारतः । नेपथ्यगृहके चान्यत् तृतीयं रङ्गसम्मुखम् ॥ ३१ ॥ समैः क्षणैः समैः स्तम्भैरालिन्दैश्च समैर्युताः । समकर्णाः समा द्रव्यविधेयां मण्डपाः शुभाः ॥ ३२ ॥ (भित्तिमां चतुरस्रस्यात् ?) कार्यः कामं सनिर्गमः । स्तम्भकोणाश्रितं मानं भित्तिः स्यान्मानबाह्यतः ॥ ३३ ॥ वेदिर्मण्डपभूषायैः स्यान्मध्ये बाह्यतोऽपि वा । ⁸क्षेत्रलोभे तु कर्तव्या भित्तिमानस्य मध्यतः ॥ ३४ ॥ चतुःषष्टिपदं¹¹ ज्येष्ठे भद्रं कुर्याच्चतुष्पदम् । एकाशीतिपदं मध्ये भद्रं स्यात् पञ्चभागिकम् ॥ ३५ ॥ (सततौगा¹² ?) विभक्ते तु खण्डशः स्यात् कनीयसि । कर्णा द्विभागिकाः कार्या भित्तियुक्तश्च मण्डपः ॥ ३६ ॥ १ द. र्थं । २ द. र्थायं । ३ द. भो । ४ द. या । ५ द. व्य । ६ द. द्वि । ७ द. ध्या । ८ द. रं । ९ द. यो । १० क्षेत्रालामे । ११ द. दे । १२ द. भा ।