भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 598, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 598

सप्तविंशतिमण्डपलक्षणं नाम सप्तषष्टितमोऽध्यायः । ५३७ भद्रप्रासादसदृशौ कर्णभद्रं च भाजयेत् । क्षोभणं¹ बाह्यतो रक्षेत् (²पाडनं ?) स्याद् विपर्यये ॥ ३७॥ ³क्षैरकं कुम्भकँलाशा(?) कपोतं जङ्घया सह । प्रासादस्यानुरूपेण +++++++॥ ३८॥ रुचकश्चतुरश्रः स्यादष्टाश्रिर्वज्र उच्यते । द्विवज्रः षोडशाश्रिश्च प्रतीतो द्विगुणस्ततः ॥ ३९॥ मध्यप्रदेशोऽयं स्तम्भो वृत्तो वृत्ततः प्रकीर्तितः । अथान्येन प्रकारेण षोढा कुर्वीत मण्डपान् ॥ ४०॥ त्रिपञ्चसप्तनवभिं⁵श्चतेक्षणैः उभयसमः (?)। (साँद्रमध्यक्षणो⁶ऽन्येभ्यः?) सञ्त्र्यंशः सार्ध एव वा ॥ ४१॥ एवमेव प्रकर्तव्यः षट्प्रकारेऽपि मण्डपे । प्रासादगर्भस्यान्तेन (स्युस्तद्वित्तिरथापि वा?) ॥ ४२॥ स्तम्भसूत्रस्य मार्गेण क्षणे मण्डपमध्यगे । मूलप्रासादगर्भेण कार्या वा भद्रविस्तृतिः ॥ ४३॥ शेषाः क्षणा विधातव्या (समसंख्याक्षतैर्धरैः?) । प्रासादच्छादनासाद्रिः(?) सञ्त्र्यंशाँवापि मण्डपे ॥ ४४॥ सदृशां स ⁷समश्वशद् द्वा + समतले भवेत् (?)। उच्छ्रायं मण्डपे ब्रूमः प्रकारेणापरेण च ॥ ४५॥ तलार्धं पदमध्येया + यस्य विहितः शुभः । प्रासादे दशधा भक्ते चतुःपञ्चकरे समा ॥ ४६॥ नव्यंश¹⁰ मण्डपं स्यादुत्तरंपट्टयोर्द्वयोः¹¹ (?)। षड्युतैस्सप्तहस्ते¹²त्वष्टांशं सप्तभागे¹³ न वास्तवके (?)॥ ४७॥ दर्शैकादशके षट् स्युः सार्धभागासु संख्यया । त्रयोदशक +++ ¹⁴हैस्तयोः¹⁵ सार्धपञ्चकम् ॥ ४८॥ १ द. णां । २ द. पी । ३ द. क्षु । ४ द. कलशो । ५ द. ˚भि रेकादशभिश्चते क्षणैः । ६ द. सांद्रि । ७ द. णा । ८ द. शं । ९ द. संन्त्रा । १० द. ˚पस्य स्यादु˚ । ११ द. रं । १२ द. सप्त हस्ते । १३ द. र्गे । १४ द. स्यै । १५ द. हस्तायाः । वा, ६८

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र) · पृष्ठ 598, कुल 726 में से · BharatKosha