समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

सप्तविंशतिमण्डपलक्षणं नाम सप्तषष्टितमोऽध्यायः । ५३९ वेदी¹ भागद्वयं ज्ञेया द्वौ भागौ मत्तवारणम् । चन्द्रावलोकनं तद्वद् विधातव्यं द्विभागिकाम्² ॥ ६१ ॥ पट्टो भवति भागार्धमर्धभागिकमासनम् । कूटस्तम्भं तु भागेन सपादेन प्रकल्पयेत् ॥ ६२ ॥ शीर्षकं³क(भ)रणं चैव सपादं भागमिष्यते । एतत् समतले कार्यं विषमो⁵ऽपि क्वचिद् भवेत् ॥ ६३ ॥ पट्टिं⁶(?)भागिकी विधातव्या प्रकारेणापरेण वै⁷ । अधस्तादूर्ध्वपट्टस्य तलपट्टस्य चोर्ध्वतः ॥ ६४ ॥ पदे त्रिभागमध्ये वा कार्या चन्द्रावलोकने । तदधस्ताद् विधातव्यो विभागः पञ्चभिः पदैः ॥ ६५ ॥ भागिकं राजसेनं स्याद् वेदिकापि द्विभागिकी । मत्तवारणकं कार्यं भागद्वितयसंमितम् ॥ ६६ ॥ दशभक्तेऽथवा कार्या चतुर्भिश्चन्द्रलोकना । भागद्वयेन वेदी च तत्समं मत्तवारणम् ॥ ६७ ॥ भागेन रूपहारस्तु भागेनैकेन कं⁸ण्ठिका । मत्तवारणपातश्च त्र्यंशहीनैकभागिकः ॥ ६८ ॥ भागार्धेनाथवा पातस्तयोर्मध्ये च मध्यमः । कूटागारेष्विदं मानमिदं चासनपट्टके ॥ ६९ ॥ भागद्वितयविस्तारमासनं परिकल्पयेत् । पिण्डो भागद्विकं⁹ तस्य त्र्यंशोना मत्तवारणा(?) ॥ ७० ॥ वेद्यां पिण्डः सपट्टः स्यात् कूटागारे तथैव च । राजसेनस्य पिण्डस्तु कूटागारसमो भवेत् ॥ ७१ ॥ कुम्भिकापि च तत्पिण्डा चोदूरूर्ध्वतयासनम्(?) । विधात् + सशिरःस्तम्भः कूटकं +++++ ॥ ७२ ॥ १ द. दा । २ द. व्या । ३ द. का । ४ द. कक । ५ द. मे । ६ द. पिन्त्रिां । ७ द. वा । ८ द. तः । ९ द. कंठकः । १० द. करत । ११ द. दू ।