भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 623, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 623

५६२ समराङ्गणसूत्रधारे तस्य पार्श्वेषु कर्तव्यो¹ भ्रमः सार्ध(द्वि)भागिकैः³ । द्विभागं बाह्यवृत्तं स्यात् तत्र कुर्यादिमां क्रियाम् ॥ १५९ ॥ भागैर्द्वादशभिस्तच्च तुल्यमानैर्विभाजयेत् । एकैकं च पुनर्भार्ग चतुर्धा तेषु भाजयेत् ॥ १६० ॥ द्विभागायामविस्तारा शाला मध्ये विधीयते । भागिकश्चतुरश्रंश्च दिर्छा(?)लान्(त्रि)तये भ्रमः ॥ १६१ ॥ वामदक्षिणतः शाले (ताँ ?) ये भवतः शुभे । ते वृत्ते संविधातव्ये संमुखे च परस्परम् ॥ १६२ ॥ (शाला तु खुमार्गस्याच्छालाईभागार्वविस्तृतः ?) । ⁹कल्प्यस्तेनैव मानेन (सचावा?) भ्रमणं भवेत् ॥ १६३ ॥ जगत्यैषा समाख्याता चक्रवालेति नामतः । दिवाकराय कर्तव्या सग्रहार्याथवेन्दवे ॥ १६४ ॥ (समक्षवायभद्रायामात्रियुक्तायं वा पुन?) । चतुरश्रीकृते क्षेत्रे दशभागविभाजिते ॥ १६५ ॥ गर्भात् कोणगसूत्रेण सर्वतो वृत्तमालिखेत् । बहिखिपदविस्तारं कन्दं कुर्याच्चतुष्पदम् ॥ १६६ ॥ शालायां(लां) च द्विपदायामां विस्तारात् सार्धभागिकाँम् । शेषं तु भद्रशालायाः समन्ताद् भ्रमणं भवेत् ॥ १६७ ॥ भद्रस्योभयतो वृत्ते द्वि¹³भागायतविस्तृते । शाले च वृत्तयोरन्तर्भागिकायामविस्तृती ॥ १६८ ॥ याम्यसौम्यापरास्वेवं दिक्षु भद्रत्रयं भवेत् । सार्धमायामविस्तारास्त(त्त)दधर्भमणान्विताः ॥ १६९ ॥ शाला विदिक्षु कर्तव्याः शोभनाश्चतसृष्वपि । भद्रमध्ये स्थितां शालां हित्वा प्राच्याँ(तु सा) भवेत् ॥ १७० ॥ १ द. व्यं । २ द. मं । ३ कं । ४ द. ग । ५ द. ग्र । ६ द. च्छा । ७ मुद्रित पुस्तके 'तासां' इति स्यात् । ८ द. शालातुरिखमार्गस्याच्छालाई भा° । ९ द. क्षम्य । १० द. यथो वंदने । ११ द. गि । १२ द. क । १३ द. गोयत्त । १४ द. म्य । १५ द. च्य ।