भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 631, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 631

१७० समराङ्गणसूत्रधारे एकाद्येकोत्तरैर्हस्तैः शैलजानि प्रचक्षते । प्रासादगर्भमानाद् वा पश्चद(शां)शैस्त्रिभिरुत्तमम् ॥ २७ ॥ नवांशैः पञ्चभिर्मध्यं कनीयोऽर्धेन तद् भवेत् । प्रभेदैरन्तर(रै)स्तेषां यथायोगं त्रिभिस्त्रिभिः ॥ २८ ॥ षडन्यानि भवन्त्येवं नवलिङ्गानि पूर्ववत् । तेभ्योऽप्यवान्तरैर्भैदैः प्राग्वत्$^३$ सन्त्रिविधैर्युता( ?) ॥ २९ ॥ दिशानया दारुजानि $^४$++यल्लोहजानि च । दौष्ये(दैर्घ्ये) षोडशधा भक्ते चतुर्भिः सुरपूजितम् ॥ ३० ॥ लिङ्गं विष्कम्भतो (नाद्यं भूतैः सैं अंशैतैः ?) शुभैः । भवेत् सर्वसमं षड्भिराद्याख्यं चतुरश्रकम् ॥ ३१ ॥ कोणे$^६$ कर्मा(र्णा)र्धसूत्रेण लाञ्छिते शेषलोपमा(ना)त् । अष्टाश्रि स्यात् सप्तभक्ते (हानातुणेशयोरन्थ ?) ॥ ३२ ॥ गर्भसीमार्थसूत्रेण वर्तनाद् वृत्तनिर्मितं(ता) । अधोमध्योर्ध्वभागाः स्युश्चतुरश्रादिकाः क्रमात् ॥ ३३ ॥ ब्रह्मविष्णुमहेशानां दैर्घ्याल्लिङ्गे समोत्तमाः । (नमस्तेष्वपि लिङ्गानां $^{१०}$थुँथुभागतः ? ) ॥ ३४ ॥ (पूनाधैव$^{११}$ ? ) विधातव्यौ भागौ ब्रह्मशिवाश्रयौ । लिङ्गस्य दैर्घ्यजं$^{१२}$ पीठे विस्तारोऽसौ विधीयते( ?) ॥ ३५ ॥ लिङ्गविस्तारतश्चान्यत् पार्श्वपीठे विशिष्यते । तत्समो ब्रह्मणो भाग(गा)त् संप्रदायापहृत्य वा ॥ ३६ ॥ रुद्रभागो विधातव्यो ब्रह्मभागे(गो)ऽपि तद्वशात् । एवं कृते परिहृतस्वा(स्त्वा)यै दोषो भवेदिह ॥ ३७ ॥ कर्तुः (कारैष्टैतुंश्च$^{१४}$ ?) स्यात् तस्मिन् परिहृते शुभम् । ऊर्ध्वं $^{१५}$त्र्यंशस्य दानेन वर्तनाद् बालचन्द्रमाः ॥ ३८ ॥ १ द. लिंगं । २ द. न्ते । ३ द. क्त । ४ मुद्रित पुस्तके खंडित स्थाने 'कल्पये' इति स्यात् । ५ द. स त्र्यंशतैरुतैः । ६ द. णैः । ७ मु. पु. 'हानात् कर्णाशयोरथ' इति स्यात् । ८ द. णै । ९ द. तः । १० द. प्पुष्णुभागतः । ११ द. 'थैवौ' । १२ द. यत । १३ द. या । १४ मु. 'कारयितुश्च' इति स्यात् । १५ द. ष्टि ।